Lubisz banany? Ja też! Co prawda nie mogę ich jeść, bo jestem koalą, za to z powodzeniem uprawiam te egzotyczne rośliny w gruncie. Ty też możesz mieć je w swoim ogrodzie! Chętnie zdradzę Ci sekrety uprawy mrozoodpornego bananowca Musa basjoo w polskim klimacie. Na razie Freddi Banani jest jeszcze zaspany i wygląda... No, powiedzmy, że wiosną nie wygląda za dobrze. Ale spokojnie - wkrótce Cię zaskoczy!
Czy uprawa bananowca w Polsce jest możliwa?
Tak! Pod warunkiem, że postawisz na gatunek przystosowany do niskich temperatur. Mrozoodporny banan japoński Musa basjoo to idealny wybór do polskiego ogrodu. Spotkałem go po raz pierwszy podczas podróży po Wschodniej Azji, czyli rodzimych stronach tej rośliny. Mimo egzotycznego wyglądu i orientalnego pochodzenia zaskakująco dobrze znosi chłodniejszy klimat.
Musa basjoo można uprawiać w ogrodzie na stałe, bez wykopywania!
Podziemna część tego bylinowego giganta wytrzymuje spadki temperatury do -19°C. Część nadziemna bez okrycia przemarza już przy ok. -7°C, ale z nadejściem wiosny co roku odradza się na nowo. Ta wyjątkowa odmiana bananowca to nie żadna nowość, lecz kandydat sprawdzony w bojach. Wielu ogrodników z różnych regionów kraju ma u siebie co najmniej kilkunastoletnie okazy, z roku na rok coraz bardziej przypominające tropikalną dżunglę.
Jak wygląda bananowiec mrozoodporny?
Na początek Cię zaskoczę: banany nie rosną na drzewach! Mimo imponujących rozmiarów i drzewiastego pokroju wszystkie gatunki i odmiany bananowców to byliny. Musa basjoo, podobnie jak jego mniej wytrzymali kuzyni, tworzy tzw. nibypień. Na pierwszy rzut oka przypomina zwykły pień, spotykany u drzew, jednak pod względem budowy bliżej mu do cebuli. Osiąga około 20 cm średnicy, składa się z wielu ściśle przylegających do siebie liści, wyrastających jeden wewnątrz drugiego. Z nibypnia wyrasta pióropusz olbrzymich, soczyście zielonych liści, które u dojrzałych roślin osiągają do 2 m długości i do 70 cm szerokości. Gwarantuję, że dzięki nim ogród nabierze egzotycznego charakteru.
Uwaga! Wygląd bananowca zależy od pory roku
Najważniejsze jest to, czego nie widać: "sercem" bananowca jest podziemne kłącze, z którego roślina co roku się odradza. Tak, jak u innych bylin, zimą część nadziemna bananowca zamiera, całkowicie lub częściowo. Wiosną Freddi Banani odbija zarówno z nieprzemarznietych części pędów, jak i bezpośrednio z kłącza. Z ziemi wybijają odrosty, takie małe bananiątka, które bardzo, bardzo szybko rosną.
Czy to żyje?? Jasne! Suche badyle po zimie to normalny wygląd bananowca
Wiosną banan dopiero budzi się do życia. Daj mu czas - w końcu chyba nikt nie lubi gwałtownych pobudek! W tym okresie faktycznie przypomina "suche badyle". Zdarza się, że do maja nie daje znaku życia. Za to gdy już ruszy z kopyta, błyskawicznie przegania inne ogrodowe byliny.
Jak szybko rośnie banan? Błyskawicznie! Wzrost tej byliny jest oszałamiająco intensywny. Zdrowe, dobrze zadomowione okazy osiągają w naszym klimacie 3-4 m wysokości. Ponad dwumetrowe przyrosty w ciągu jednego sezonu to u nich norma. Równie szybko rozrasta się część podziemna: Musa basjoo uprawiany w gruncie, bez wykopywania, wypuszcza liczne odrosty. Z czasem tworzy gęste kępy, prawdziwe bananowe zarośla. Widok rodem z tropikalnego lasu deszczowego!
Czy banan w ogrodzie kwitnie? Tak. Bananowiec japoński, gdy ma zapewnione odpowiednie warunki, po kilku latach uprawy ma szanse zakwitnąć. Niezwykle oryginalne, złote kwiatostany osiągają nawet 100 cm długości. Jeśli lato jest upalne i długie, pod koniec sezonu Twój ogrodniczy rarytas może zawiązać owoce. Maja marne szanse dojrzeć przed nadejściem ochłodzenia, ale nic straconego. Są małe (5-10 cm) i niejadalne. Nie są trujące, ale ich smak jest delikatnie mówiąc kiepski, poza tym zawierają mnóstwo czarnych nasion. Uwaga: pęd, który zakwitł i nabrał ochoty na owocowanie, zamiera - to normalne zjawisko, identycznie zachowują się np. agawa i juka. W kolejnym sezonie jego miejsce zajmą nowe, młode odrosty.
Uprawa bananowca w gruncie
Zacznę od początku, czyli zakupu sadzonki bananowca. Upewnij się, że nowo zakupiona roślina to faktycznie Musa basjoo. Spośród bananowców to właśnie on najlepiej nadaje się do sadzenia w ogrodzie. Dlatego nie kupuj banana w worku... ani na targowisku czy od nieznanych sprzedawców. W przeciwnym razie może Ci się trafić wybitnie ciepłolubny gatunek bananowca, który nie ma szans przetrwać w ogrodzie. Jeśli chcesz mieć pewność, że się nie rozczarujesz, zrób roślinne zakupy w sklepie 💚Plumeria.pl💚. Zdrowe, zadbane sadzonki pochodzące ze sprawdzonych źródeł to ich specjalność.
Otrzymałem sadzonkę Bananowca - czy ona powinna tak wyglądać???
Liście bananowca są delikatne, pod wpływem transportu łatwo ulegają uszkodzeniom, strzępią się, a czasem łamią. Spokojnie - szybko w ich miejsce wyrosną nowe. Jeśli kupujesz sadzonkę banana wiosną, na początku wegetacji, będzie świeżo przycięta. Tez zabieg nie tylko ułatwi pakowanie i transport, ale przede wszystkim sprawi, że młoda roślina lepiej przyjmie się w nowym miejscu i rozpocznie szybki wzrost.
Gdzie posadzić bananowca? W ogrodzie w Polsce bananowiec najlepiej rośnie na słonecznych, zacisznych stanowiskach osłoniętych od wiatru. Pod wpływem silnych podmuchów liście bananowca mogłyby ulec uszkodzeniu i się postrzępić, poza tym przeciągi utrudniłyby mu zimowanie. Miejsce przy południowej ścianie domu albo opodal wysokiego żywopłotu będzie w sam raz. Koniecznie zachowaj co najmniej 1,5 m odstępu od sąsiednich roślin, ścian lub innych dużych obiektów.
Kiedy sadzić bananowce do gruntu? Najlepszy termin sadzenia bananowców do ogrodu to wiosna, od połowy maja, po zimnych ogrodnikach. Im więcej będzie miał czasu na zadomowienie się w nowym miejscu, tym lepiej zniesie nadejście zimowego ochłodzenia.
Jaka ziemia dla bananowca? Przede wszystkim bogata w składniki odżywcze i przepuszczalna. Wystarczy mu przeciętna gleba ogrodowa, wzbogacona obornikiem bydlęcym, kompostem lub uniwersalnym nawozem wieloskładnikowym. Odczyn powinien być lekko kwaśny lub obojętny (pH 6-7). Zrób użytek z kwasomierza i w razie potrzeby odkwaś glebę nawozem wapiennym lub zakwaś torfem. Jeśli podłoże w ogrodzie jest ciężkie i gliniaste, rozluźnij je piaskiem lub żwirem oraz wykonaj warstwę drenażu na dnie dołka przed posadzeniem nowej rośliny. Zaleganie wody w gruncie prowadzi do gnicia korzeni i kłączy!
Jak bananowiec reaguje na spadek temperatury?
Pod koniec sezonu z każdym dniem robi się coraz chłodniej. Bananowiec, jak każda inna bylina, przygotowuje się do zimowego spoczynku. Aby mu to ułatwić, jesienią ogranicz podlewanie i przerwij nawożenie. Gdy temperatury spadają, Twój egzotyk się zmienia. To trochę tak, jak Tobie czerwienieje nos z zimna.
>15°C
- Roślina spowalnia wzrost i przestaje wypuszczać nowe liście. Istniejące liście rosną wolniej i są drobniejsze niż te, które rozwinęły się latem. Starsze liście mogą zacząć żółknąć, w reakcji na stres termiczny.
około 5–10°C
- Bananowiec przestaje rosnąć i przechodzi w stan spoczynku. Liście zaczynają brązowieć, więdnąć lub się zwijać. Roślina staje się bardziej podatna na uszkodzenia od wiatru czy wilgoci.
5-0°C i przymrozki
Nawet krótkotrwały przymrozek może uszkodzić lub całkowicie zniszczyć część nadziemną. Jako pierwsze brązowieją i miękną liście. Nibypień nie wygląda lepiej, ale jest w stanie przeżyć spadek temperatury do maksymalnie -7°C. Potem nieuchronnie przemarza, brunatnieje i staje sie "galaretowaty". Uwaga: pod ziemią prawdopodobnie nadal tętni życie! System korzeniowy starszych okazów Musa basjoo może przetrwać w gruncie mróz sięgający -19°C. Późna wiosną odbije z kłączy i wypuści nowe pędy.
Ogrodowe zimowanie bananowca - jak zabezpieczyć Musa basjoo?
Jeśli chcesz, by Twój mrozoodporny bananowiec przetrwał do wiosny, musisz go odpowiednio zabezpieczyć. Młode okazy nie mają żadnych szans przetrwać bez okrycia, a nawet starszym, kilkuletnim, nie wystarczy sama włóknina! Najpóźniej po pierwszych lekkich przymrozkach przytnij zasychające liście i zdecyduj się na jeden z dwóch sposobów przezimowania:
✔️ Zimowanie w gruncie
Zdecydowanie polecam tą metodę, jeśli mieszkasz w cieplejszych regionach kraju. Bananowce rosnące na stałe w ogrodzie szybciej się rozrastają i osiągają większe rozmiary niż wykopywane co roku na zimę. Oczywiście dotyczy to tylko odmian o wysokiej mrozoodporności, z Musa basjoo na czele. Pod koniec października, przed nadejściem mrozów:
- Przycinanie - Przytnij nibypień do wysokości 30-40 cm. Nie przejmuj się, że uszkodzisz stożek wzrostu. Nie będzie już do niczego potrzebny, bo wiosną liście odbijają od kłączy, nie z wierzchołka łodygi.
- Okrywanie - Sposobów jest kilka. Możesz ustawić dookoła przyciętej rośliny budkę z czterech płyt styropianu.
- Wypełnianie - Wypełnij budkę suchym materiałem roślinnym (np. pociętą słomą lub źdźbłami traw ozdobnych, opadłymi liśćmi, trocinami).
- Nakrywanie - Nakryj budkę piątą płytą styropianową, obsyp u podstawy koczykiem kory, a na koniec przykryj plandeką nieprzepuszczalną dla wody. Styropian możesz zastąpić grubym słomianym chochołem lub wysokim kopcem suchych liści i kory, ale wodoodporna okrywa jest nieodzowna.
UWAGA!! W polskich warunkach po zimie część pędów przemarznie. Zewnętrzne liście zmiękną, zbrązowieją i pęd zacznie przypominać przejrzały banan. Daj im czas do maja. Nawet, jeśli niektóre pędy nie odbiją, nic straconego: roślina wypuści w ich miejsce młode odrosty i szybko nadrobi zaległości. Za kilka miesięcy znów dorośnie do co najmniej 2 m.
✔️ Zimowanie w donicy
Młode sadzonki dla pewności przez pierwszą zimę warto przechować w chłodnym pomieszczeniu. Moim zdaniem w przypadku starszych roślin to opcja bardziej pracochłonna i wymaga kombinowania, ale Twój wybór. Po pierwszych przymrozkach:
- Zetnij górne liście, pozostawiając nibypień w spokoju.
- Wykop całą roślinę i przesadź do dużej donicy.
- Przenieś swój tropikalny skarb do kwatery zimowej.
Freddi Banani zimę może przespać w altanie, garażu lub innym pomieszczeniu zabezpieczonym przed mrozem i wilgocią. Ideałem byłaby temperatura około 5°C, ale kilka stopni w tą czy w tamtą to nie problem.
UWAGA!!! Jeśli po zimie Freddi Banani wygląda jak mój kuzyn dzień po zakrapianej imprezie (czyli fatalnie) nie przejmuj się. Wkrótce się obudzi, wytrzeźwieje i wystrzeli w górę. Zupełnie jak ja na widok eukaliptusa.
Pielęgnacja ogrodowych bananowców
Jak podlewać bananowce? Wiosną i latem Musa basjoo lubi się porządnie napić. Co prawda dobrze ukorzenione okazy poradzą sobie nawet bez regularnego podlewania, ale dostępność wilgoci w podłożu jest niezbędna do szybkiego wzrostu. Jesienią ogranicz nawadnianie, żeby przygotować roślinę do wejścia w stan spoczynku. Zimą, gdy egzotyczna bylina zapada w stan spoczynku, trzymaj konewkę z daleka. w tym okresie banan lubi mieć sucho jak na Saharze. W końcu ty też nie pijesz przez sen. No chyba, że lunatykujesz, ale u bananowców to się nie zdarza.
Nawożenie ma znaczenie! Musa basjoo wymaga dużej ilości składników odżywczych, które zużywa do rekordowo szybkiego wzrostu. To prawdziwy żarłok, szczególnie łasy na nawozy organiczne (np. biohumus, kompost) lub mineralne wieloskładnikowe, o zrównoważonych proporcjach azotu, potasu i fosforu. Stosuj tą samą zasadę, jak przy nawadnianiu: wiosną i latem kilka dawek nawozu, jesienią dieta, a zimą absolutny post! Zacznij ograniczać nawożenie, gdy gdy temperatura w ciągu dnia będzie utrzymywać się poniżej 20 °C.
Czym ściółkować bananowce? Najlepsze rezultaty daje ściółkowanie podłoża wokół roślin materiałem organicznym: przekompostowaną korą sosnową, zrębkami drewna, słomą lub trocinami. Z biegiem czasu stopniowo się rozkładają, zapewniając stałe dostawy składników pokarmowych wiecznie głodnym bananowcom. Uwaga: jeśli decydujesz się na ściółkowanie korą, co jakiś czas sprawdź odczyn gleby i w razie czego zrób użytek z odkwaszającego nawozu wapniowego.
Uprawa bananowca w donicy
Musa basjoo w w donicy rośnie słabiej niż w gruncie, ale i tak robi wrażenie jako ozdoba tarasu, balkonu czy patio. Bananowiec wymaga miejsca do rozwoju korzeni, więc trzeba go uprawiać w dużych pojemnikach. Nastaw się na częstsze, ale mniej obfite nawadnianie. Doniczkowy okaz nie przetrwa mrozów na zewnątrz, więc w październiku, najpóźniej na początku listopada, przytnij liście i wnieś Bananiego do kwatery zimowej, na przykład garażu lub piwnicy.
Zaletą uprawy doniczkowej jest znacznie większe prawdopodobieństwo doczekania się kwiatów, Bananowiec zimujący w pomieszczeniu zakwita dość chętnie, natomiast spędzający mroźną porę roku w ogrodzie zwykle nie zawraca sobie głowy kwitnieniem.
Dlaczego liście bananowca brązowieją i jak temu zapobiec?
Przyczyn może być kilka. Najczęstsza to nieodpowiednie podlewanie. Brązowienie i schnięcie brzegów liści prawdopodobnie oznacza, na podłoże lub powietrze wokół rośliny jest zbyt suche. Usuń brzydkie liście i zadbaj o więcej wilgoci, a problem zniknie.
Inną możliwą przyczyną są szkodniki bananowca. To wyjątkowo zdrowe rośliny i rzadko coś je podgryza, jednak przy upalnej, suchej pogodzie mogą pojawić się przędziorki lub mszyce. Wypatruj ich obecności wzdłuż nerwu głównego: przebarwienia lub zmarszczki to oznaka, że bananowiec ma dzikich lokatorów. W takiej sytuacji sięgnij po naturalny preparat na szkodniki albo postaw na ochronę biologiczną.
Postrzępione liście? Najbardziej prozaicznym powodem kiepskiego stanu ulistnienia bywa zbyt częste dotykanie lub potrącanie. Postaraj się nie niepokoić tego czułego olbrzyma i sprawdź, czy nie dokucza mu wiatr. A potem obserwuj, jak odzyskuje wigor i wypuszcza młode, zdrowe liście.
Czarne lub ciemnobrazowe plamy na liściach mogą wynikać z nadmiernej wilgotności - prawdopodobnie podłoże jest zbyt słabo przepuszczalne. W takiej sytuacji ogranicz podlewanie, a po sezonie wykop niedoszłego topielca i przezimuj go w pomieszczeniu. wiosna posadź na nowo, pamiętając o drenażu. Jeśli uprawiasz bananowca w doniczce, pilnuj, by nie stał w wodzie i regularnie opróżniaj z niej podstawkę.
Bananowiec odporny na mróz doskonale sprawdzi się jako pojedynczy egzotyczny akcent do Twojego ogrodu! A jeszcze lepiej element tropikalnej kolekcji, czyli towarzysz dla palm, bambusów, figowców i innych ogrodowych roślin egzotycznych. Wszystkie czekają na Ciebie w 💚Plumerii💚
