Rabaty w angielskim stylu – czyli jak stworzyć ogród rodem z powieści Jane Austen
Naturalne, różnorodne, eleganckie. Rabaty w angielskim stylu zachwycają od wieków jak filiżanka dobrej herbaty o piątej. Nie jest trudno je stworzyć. Jakie rośliny warto posadzić? Z artykułu dowiesz się:
- Czym wyróżniają się ogrody w stylu angielskim?
- Jakie rośliny posadzić w ogrodzie w stylu angielskim?
Czym wyróżnia się ogród angielski i skąd się wziął?
Do XVIII wieku ogrody angielskie – przy pałacach i zamkach – były wzorowane na francuskich i holenderskich, gdzie wszystko było równiutkie jak włosy kamerdynera. Anglicy podróżowali do Włoch, przywożąc inspiracje do swoich ogrodów, chociaż najczęściej wprowadzali tylko pojedyncze elementy włoskiego stylu, takie jak fontanny czy tarasy. Mimo to ogród angielski pozostawał przywiązany do własnej tradycji – pełen staromodnych kwiatów, drzew owocowych i ziół, które wyglądały, jakby rosły tu od zawsze.
Ogrody w stylu angielskim zaczęły nabierać swojego charakteru od XVIII wieku, czerpiąc inspirację z dzikiej przyrody. Romantyczne zakątki ukryte wśród bujnie rosnących drzew i krzewów musiały oferować niespodzianki, niczym wielkanocne jajka schowane w trawie. Ze względu na wietrzny klimat popularne były żywopłoty i ceglaste mury, które chroniły delikatniejszą roślinność. Idealny ogród zlewał się z pejzażem na horyzoncie, a rośliny sprawiały wrażenie, jakby rosły same z siebie – bez pomocy ogrodnika z jego nieustannie zajętą konewką. Ten właśnie nieformalnym układem rządzący się pozornym chaosem jest dziś znakiem rozpoznawczym stylu angielskiego na całym świecie.
Jak zaprojektować ogród w stylu angielskim – kompozycja i architektura przestrzeni
Zanim sięgniesz po łopatę i zaczniesz sadzić pierwsze rośliny, warto chwilę pomyśleć o tym, jak cały ogród ma wyglądać z lotu ptaka. Ogród w stylu angielskim to przede wszystkim przemyślana kompozycja, która udaje, że żadnej kompozycji nie ma. Brzmi jak paradoks? Właśnie o to chodzi. Zaprojektować taki ogród oznacza stworzyć przestrzeń, gdzie każdy element – trawnik, rabata angielska, żywopłot, pergola czy ozdobny obelisk – wydaje się być na swoim miejscu z woli natury, nie człowieka.
Zacznij od trawnika – to serce każdego angielskiego ogrodu. Nie musi być idealnie geometryczny jak boisko do krykieta, ale powinien być zadbany i stanowić spokojne tło dla bujnej roślinności po bokach. Wokół trawnika zaaranżuj rabaty kwiatowych bylin i krzewów, które będą się zmieniać przez cały sezon. Mała architektura ogrodowa – ławeczki, zegary słoneczne, kamienne ścieżki czy pergola opleciona pnączami – to detale, które nadają ogrodowi duszę i zapraszają do kontemplacji. Pamiętaj też o regularnych, ale miękko zarysowanych formowanych żywopłotach, które dzielą przestrzeń ogrodu na przytulne zakątki i nadają mu ową tajemniczość rodem z powieści Brontë. Jeśli masz do dyspozycji wysoki mur lub solidne ogrodzenie, to idealny pretekst, żeby puścić po nim pnące róże albo jaśminowca – efekt będzie obłędny.
Jakie rośliny do ogrodu angielskiego wybrać i jak je sadzić na rabacie?
Odpowiedni dobór roślin to klucz do sukcesu. Ogród angielski lubi różnorodność gatunków i odmian, ale z głową – nie chodzi o to, żeby wrzucić wszystko do jednego worka, lecz żeby poszczególne rośliny dobrze ze sobą współgrały kolorystycznie i pokrojowo. Ogólna zasada przy urządzaniu rabaty w stylu angielskim jest prosta: najwyższe rośliny idą w tył, średnie w środek, a najniższy i płożące okrywowe wypełniają przedni skraj rabaty. Dzięki temu każda roślina ma swoje pięć minut w słońcu – dosłownie i w przenośni.
Przed posadzeniem czegokolwiek sprawdź rodzaj gleby – to fundament wszystkiego. Rośliny do ogrodu angielskiego lubią ziemię żyzną, przepuszczalną i bogatą w próchnicę. Kiedy już wiesz, z czym masz do czynienia, czas wybrać rośliny, które zaaranżują Twój ogród w stylu angielskim w sposób godny samej królowej.
1. Bukszpan – zimozielony krzew, idealny na formowane żywopłoty i ozdobne obwódki rabat. Tak posłuszny w formowaniu w topiary, że mógłby służyć za wzór dla niesfornych nastolatków. To klasyczny element regularny każdego formalnego ogrodu angielskiego.
2. Cis – bardzo popularny krzew, który można sadzić w grupach i formować w efektowne bryły. Wymaga odpowiedniego podłoża z próchnicą – jest jak arystokrata wśród krzewów, ale odwdzięcza się wiernością przez dziesiątki lat.
3. Fuksja – piękne kwiaty, które najlepiej rosną w półcieniu, niczym nieśmiałe baletnice w ogrodowej scenerii. Świetnie sprawdzi się w osłoniętych zakątkach ogrodu.
4. Hosty – rośliny idealne do zacienionych miejsc. Ich ozdobne, duże liście tworzą wspaniałe tło dla innych roślin, jak dobra orkiestra dla solisty. W angielskim ogrodzie grają rolę spokojnego, zielonego oddechu pośród kwitnących sąsiadów.
5. Kocimiętka – bylina, która odstrasza szkodniki, a jej zapach przyciąga owady zapylające. To taki ogrodowy bramkarz – jednych wpuszcza, innych nie. Jej srebrzyste, aromatyczne liście i fioletowe kwiatostany doskonale wyglądają na przednim planie angielskiej rabaty.
6. Różanecznik – kapryśny arystokrata wśród krzewów, który jak prawdziwy koneser domaga się kwaśnej ziemi. Za to odwdzięcza się pokazem kolorów, który zawstydziłby niejedną tęczę. W angielskim ogrodzie to absolutna gwiazda wiosny.
7. Róże – prawdziwe diwy ogrodowe. Róże w stylu angielskim to najczęściej odmiany krzaczaste lub pnące, które oplatają pergolę albo wspinają się po murze. Wymagają regularnego nawożenia i cięcia, ale gdy już dostaną swoje pięć minut, kradną całe show. Angielskie rabaty bez róż to jak herbata bez mleka – można, ale po co.
8. Ostróżki – wysokie, majestatyczne kwiaty, które w angielskim ogrodzie stoją dumnie w środkowym lub tylnym pasie rabaty. Ich granatowo-fioletowe kłosy to klasyk, który nigdy nie wychodzi z mody.
9. Astry – niezawodny skarbiec koloru jesienią, kiedy większość ogrodu już kończy sezon. Astry przedłużają kwitnienie rabaty i zapewniają pożytek dla owadów aż do pierwszych przymrozków.
10. Budleja – krzew, który nieprzypadkowo nazywają „magnesem na motyle". Wystarczy posadzić go w słonecznym miejscu, a latem ogród zamieni się w żywy film przyrodniczy. Budleja rośnie szybko, kwitnie obficie i nie robi problemów – czego chcieć więcej?
11. Maki – lekkie, powiewne, trochę dzikie. Maki to kwintesencja swobodnego ducha angielskiego ogrodu. Najpiękniej wyglądają posiane w grupach, jakby wiatr przyniósł je sam z łąki.
12. Jaśminowiec – jeśli masz pergolę, płot lub ścianę, jaśminowiec jest stworzony do tego miejsca. Jego biały kwiat i upajający zapach to czysta poezja letniego wieczoru w ogrodzie angielskim.
13. Tulipan – wiosenny klasyk, który warto zasadzić w większych skupiskach między bylinami. Tulipan rozgrzewa ogród po zimie i zapowiada sezon z prawdziwą fanfarą.
Rabata angielska – jak ją wykonać krok po kroku i czym ją wypełnić?
Wykonana rabata angielska to taka, która wygląda naturalnie, ale jest efektem kilku przemyślanych decyzji. Rabata w stylu angielskim powinna być dość szeroka – minimum 1,5 do 2 metrów – żeby rośliny miały przestrzeń do swobodnego wzrostu i żeby kompozycja nabrała objętości. Angielskie rabaty projektuje się tak, by kwitnienie przechodziło płynnie z wiosny przez lato aż po jesień: tulipany i ostróżki na start, potem róże, kocimiętka i maki w środku sezonu, a na koniec astry i budleja domykają rok z klasą.
Jeśli ogród ma ograniczone rozmiary, nie przejmuj się – nawet mały ogród w stylu angielskim może zachwycać, jeśli dobrze dobrać rośliny i zaaranżować przestrzeń w kilku planach wysokościowych. Niskie rośliny okrywowe z przodu, wyższe byliny pośrodku i ozdobny krzew lub klomb z różami w tle – to wystarczy, żeby poczuć się jak w hrabstwie Kent, niedaleko zamku otoczonego mgłą. Styl angielski jest demokratyczny: nie potrzeba hektarów ziemi ani ogrodniczego budżetu jak z bajki. Potrzeba tylko dobrego planu, odrobiny cierpliwości i gotowości do zaprzyjaźnienia się z własnym ogrodem na dobre.
