Temat zagadka dla wielu początkujących ogrodników. Tymczasem przycinanie malin jest konieczną czynnością, aby osiągnąć zdrowy i obfity plon. Bez prawidłowego cięcia maliny, zamiast konkretnych zbiorach możemy oczekiwać jedynie małych i pojedynczych owoców. Z kolei same krzewy nieprawidłowo cięte będą słabiej się rozwijać i będą bardziej podatne na choroby. W tym artykule zajrzymy do podstawowych informacji dotyczących tego, jak przycinać maliny. Jeśli dopiero rozpoczynasz prace ze swoją plantacją, otrzymasz kilka wskazówek, jak wykonać cięcie prawidłowo. Bardziej doświadczeni sadownicy z kolei będą w stanie udoskonalić swoje techniki przycinania.
Cięcie malin - ważny zabieg pielęgnacyjny!
Smacznymi i zdrowymi owocami malin możemy cieszyć się od wczesnego lata do późnej jesieni - w zależności od odmiany. Aby jednak uprawa malin przynosiła oczekiwane rezultaty, wymaga odpowiednich zabiegów pielęgnacyjnych. Jednym z najważniejszych jest właśnie cięcie malin. Dlaczego regularne przycinanie malin jest tak istotne? Pielęgnacja malin poprzez prawidłowo wykonane cięcie:
- wpływa na ilość i jakość plonów - malin wpływa korzystnie na plonowanie, bo roślina kieruje energię tam, gdzie trzeba;
- ułatwia zbiór owoców i sprawia, że kolejne zbiory są naprawdę satysfakcjonujące;
- zapobiega nadmiernemu zagęszczeniu pędów;
- chroni przed rozwojem chorób - w tym przed pojawieniem się szarej pleśni, zamieraniem pędów i innymi chorobami grzybowymi.
Wyróżniamy maliny - jakie odmiany znajdziesz w swoim ogrodzie?
Zanim chwycisz za sekator, warto wiedzieć, z jaką rośliną masz do czynienia. Uprawa maliny nie jest skomplikowana, ale kluczem do sukcesu jest rozpoznanie odmiany. Wyróżniamy maliny letnie i jesienne, a każda z nich rządzi się własnymi prawami, jeśli chodzi o termin i sposób cięcia. Jak to rozróżnić? Najprościej - po tym, kiedy owocuje. Maliny letnie i jesienne to dwie zupełnie różne filozofie uprawy w jednym ogrodzie.
Malin owocujących latem szukaj w sadzie już w czerwcu i lipcu - to klasyki, które rosną u większości z nas. Maliny jesienne owocują późno, bo od sierpnia aż do pierwszych przymrozków, co czyni je prawdziwym skarbem jesiennego ogrodu. Znajomość odmian malin, które posadzisz lub już masz w ogródku, to absolutna podstawa, bo od tego zależy cały plan działania z sekatorem w ręku. Krótko mówiąc: termin przycinania malin zależy właśnie od tego, do której grupy należy Twój krzew. Nie ma jednej uniwersalnej recepty dla wszystkich - malin zależy od odmiany, jak i kiedy się ją tnie.
Jak i kiedy przycinać maliny? Termin przycinania malin zależy od odmiany
Sposób i termin przycinania malin zależy od odmiany krzewu, który wybrałeś do swojego sadu lub ogrodu. Przycinania malin zależy też od tego, w jakim stanie są Twoje rośliny po sezonie. Wyróżniamy maliny:
- owocujące na pędach jednorocznych - czyli maliny jesienne
- owocujące na pędach dwuletnich - czyli maliny letnie
- powtarzające owocowanie - hybrydy łączące cechy obu grup
Pierwsze cięcie - co zrobić po tym, jak posadzisz maliny?
Pierwsze cięcie malin należy przeprowadzić zaraz po tym, jak posadzisz sadzonki w ogrodzie. Obcinamy je wówczas nisko nad ziemią. W ten sposób pozwolisz roślinie wzmocnić się i przygotować do nowego sezonu. Jeżeli tego nie zrobisz, cała energia rośliny skoncentruje się na dbaniu o istniejące pędy, a nie na wypuszczaniu nowych. Nowe pędy będą więc nieliczne i słabe. Cały wzrost i owocowanie zostaną znacznie zahamowane - a przecież nie po to sadzimy malinę, żeby potem zbierać garść owoców raz na jakiś czas.
Przycinać maliny letnie - jak ciąć maliny owocujące na pędach dwuletnich?
Cięcie malin letnich najlepiej wykonać od razu po zebraniu owoców - nie czekaj z tym do jesieni ani do przyszłej wiosny. Pędy malin letnich, które już wydały owoce, wycinamy w całości, najlepiej zaraz przy ziemi. To ważne: owocują na pędach dwuletnich, więc po zbiorach te stare dwuletnie pędy są już zupełnie niepotrzebne. Im szybciej je usuniesz, tym lepiej dla całego krzewu.
Usuwaj pędy na bieżąco - dzięki temu zabiegowi Twoje maliny unikną chorób i zarażenia grzybami, w tym groźną pleśnią. Możesz także wycinać pędy jednoroczne, jeżeli jest ich za dużo i robią zbyt duży ścisk. Nowe pędy równomiernie rozmieszczamy i przywiązujemy do drutów - dzięki temu mają dostęp do światła i powietrza, a Ty masz łatwiejszy dostęp podczas zbiorów. Pod koniec zimy następnego roku, czyli najlepiej pod koniec lutego lub na początku marca, przycinamy wierzchołki wszystkich pędów na wysokość około 15 cm nad najwyższym drutem. To właśnie te pędy będą owocowały w tym samym roku i da nam obfity plon.
Przycinać maliny jesienne - jak ciąć maliny owocujące na pędach jednorocznych?
W przypadku malin jesiennych sprawa wygląda dużo prościej - i tu wielu ogrodników odczuwa prawdziwą ulgę. Nie musisz zastanawiać się, które pędy malin przyciąć, a które zostawić. Maliny jesienne owocują na pędach jednorocznych, więc po sezonie wycinasz wszystko - bez wyjątków i dylematów. Jesiennych nie należy ciąć jesienią - to częsty błąd! Najlepiej zostawić je na jesienią lub bardzo wczesną wiosną, a konkretnie wczesną wiosną, kiedy mrozy już nie zagrożą odsłoniętym nasadom.
Jak przycinać maliny jesienne? Tniesz wszystko jak leci, tuż przy ziemi. Jeżeli chcesz ograniczyć nadmierną ilość odrostów korzeniowych, warto przycinać pędy na wysokości około 20 cm. Maliny jesienne owocują na pędach jednorocznych, więc młode pędy, które wyrosną wiosną, zaowocują jeszcze tej samej jesieni - to niemal magiczne. Należy przycinać je jednak regularnie i nie odpuszczać roku - bez tego plonowanie z roku na rok będzie coraz słabsze.
Cięcie malin powtarzających owocowanie - najlepsze z obu światów
Maliny powtarzające owocowanie to prawdziwy hit dla tych, którzy chcą mieć świeże owoce możliwie jak najdłużej. To odmian jesiennych lub powtarzających owocowanie dotyczy specjalny schemat cięcia - nieco bardziej skomplikowany, ale wart zachodu. Na początku sezonu maliny te owocują na pędach dwuletnich, a jesienią - na pędach jednorocznych. Innymi słowy, maliny powtarzające owocowanie dają dwa rzuty owoców w ciągu roku.
Przycinać maliny letnie i jesienne tego typu należy etapami. Przycinanie pędów malin powtarzających owocowanie zazwyczaj wykonuje się późną jesienią, tuż poniżej miejsca owocowania. Regularne przycinanie krzewów gwarantuje plony przez cały sezon. W przypadku malin bardzo gęstych możesz pozbyć się zbędnych pędów jeszcze w trakcie sezonu - krzew odwdzięczy się lepszym owocowaniem.
Czym przycinać maliny - sekator i inne narzędzia ogrodnicze
Skoro już wiesz, jak i kiedy przycinać maliny, pora zastanowić się, czym przycinać maliny, żeby nie skrzywdzić roślin i samego siebie. Czym przycinać? Podstawowe narzędzie każdego ogrodnika to dobry sekator - ostry, solidny i regularnie dezynfekowany. Tępy sekator to prosta droga do miażdżenia pędów zamiast ich czystego cięcia, a to z kolei furtka dla chorób grzybowych. Tak jak nie idziesz do kuchni z tępym nożem, tak samo nie wchodzisz między maliny z marnym sprzętem.
Do cięcia grubszych, zdrewniałych pędów warto mieć pod ręką sekator nożycowy lub nawet małe nożyce ogrodnicze. Przed każdym użyciem przecieraj ostrza spirytusem lub innym środkiem dezynfekującym - szczególnie gdy przechodzisz od chorego krzewu do zdrowego. To absolutna podstawa higieny w ogrodnictwie i coś, o czym wielu ogrodników zapomina, a potem zastanawia się, dlaczego maliny chorują. Pamiętaj też o rękawiczkach - kolce na krzewach malin to nie dekoracja.
Przycinać maliny na wiosnę i przygotowanie na zimę - co jeszcze warto wiedzieć?
Przycinać maliny na wiosnę warto szczególnie w przypadku malin jesiennych oraz tych, które nie zostały przycięte jesienią. Wczesną wiosną, gdy mrozy odpuszczą, to idealny moment, by zrobić porządek w malinowym gąszczu przed startem nowego sezonu. Maliny na zimę warto również odpowiednio przygotować - przy odmianach letnich wystarczy wyciąć stare pędy i lekko okryć nasady, jeśli spodziewamy się silnych mrozów.
Prawidłowo przycinać maliny to jednak nie tylko kwestia terminu - ważne jest też to, co robimy z wyciętym materiałem. Chore i zdrewniałe pędy wyrzuć do śmietnika lub najlepiej spal. Nie wrzucaj ich do kompostownika, bo razem z nimi przenosisz grzyby, jaja szkodników i zarazki - a potem dziwisz się, że maliny w swoim ogrodzie chorują mimo regularnego cięcia. Rozwój nowych pędów będzie o wiele lepszy, gdy otoczenie krzewów jest czyste i zadbane. Nowe sadzonki malin możesz z kolei pozyskać z odrostów korzeniowych - zamiast je wyrzucać, przesadź je w inne miejsce lub podaruj sąsiadce.
Przycinanie malin - praktyczne porady do zastosowania od zaraz
Regularne przycinanie malin to gwarancja zdrowych i obfitych plonów. Aby jednak krzewy malin obficie owocowały, należy wykonać cięcie umiejętnie. O czym jeszcze warto przycinać pamiętać i co robić na bieżąco?
- Przycinać krzewy malin najlepiej w słoneczne, suche dni - deszcz nie sprzyja zabliźnieniu się pędów i sprzyja rozwojowi pleśni.
- Chore i zdrewniałe pędy wyrzuć do śmietnika, a najlepiej spal. Nie umieszczaj ich w kompostowniku, aby nie przenosić chorób i grzybów.
- Używaj dobrego jakościowo sprzętu - ostrego i odkażonego sekatora.
- Usuwaj odrosty korzeniowe boczne - możesz wykorzystać je jako nowe sadzonki malin do posadzenia w innym miejscu.
- Usuwaj słabe i chore pędy, a także nadmiernie opadające lub wyginające się, które zabierają miejsce i światło młodym pędom.
- Dla uzyskania obfitych zbiorów warto przycinać także najbardziej rozrośnięte pędy - przycinać krzewy należy regularnie, nie tylko raz na kilka lat.
- Maliny przycina się zawsze czystymi narzędziami - zainwestuj w dobry sekator ogrodowy, bo to narzędzie, które zwróci się w postaci obfitych owoców przez lata.
Decydując się na uprawę malin w swoim ogrodzie, musisz pamiętać, by zadbać o krzew odpowiednio. Tylko wtedy maliny odwdzięczą się licznymi i smacznymi owocami w kolejnym sezonie. Jeśli rozpoczynasz swoją przygodę z hodowlą tych roślin w przydomowym ogródku lub na Twojej drodze pojawiło się kilka pytań dotyczących uprawy malin, zajrzyj do wpisu Q&A Co jest ważne w uprawie malin. Znajdziesz tam wszystkie niezbędne informacje.
