Podlewanie to najważniejsza czynność pielęgnacyjna kwiatów i warzyw. Od niej w głównej mierze zależy kondycja roślin. Ponieważ za oknami (i nie tylko) temperatury są coraz wyższe, myślę że jest to temat zupełnie na czasie. Podobnie jak ludzie, wszystkie rośliny potrzebują wody, ponieważ tylko dzięki niej mogą pobierać składniki odżywcze z podłoża. Nie jest więc wielkim odkryciem stwierdzenie, że rośliny podlewane odpowiednio do ich indywidualnego zapotrzebowania na wodę rosną lepiej. I choć temat wydaje się pozornie prosty, to należy pamiętać, że czasami brak wiedzy może doprowadzić do strasznych spustoszeń, które ciężko nam będzie naprawić. Warto więc uporządkować i przypomnieć sobie podstawowe zasady podlewania roślin.
Ważne zasady podlewania roślin na start
Podlewanie roślin to konieczna czynność, ponieważ w ten sposób dostarczamy roślinom niezbędnej do życia wody. Warto mieć jednak na uwadze, że zapotrzebowanie roślin na wodę nie jest cały czas takie samo. Zmienia się ono wraz ze wzrostem rośliny. Pora roku również nie jest bez znaczenia. Najwięcej wody rośliny potrzebują w okresie kwitnienia, mniej natomiast w czasie zimowego spoczynku. Różnie jest także z wytrzymałością roślin na niedobór wody. Przede wszystkim zależy ona od zapotrzebowania danej rośliny na wodę oraz od rodzaju upraw, jakie prowadzimy. Przykładowo sukulenty mają zdolność do gromadzenia wody w tkankach, w związku z tym nie wymagają tak częstego podlewania jak rośliny o cienkich i delikatnych liściach. Dłużej też zniosą brak podlewania. I jeszcze jedna ważna rzecz: w przypadku roślin domowych to, jak często powinniśmy je podlewać, zależy również od miejsca, w którym przebywają. Jeśli znajdują się w pomieszczeniach z większą wilgotnością, np. w łazience, wytrzymają dłuższe przerwy w podlewaniu.
Kiedy podlewać rośliny — pora dnia ma ogromne znaczenie
Rośliny najlepiej podlewać w godzinach porannych, kiedy nie jest jeszcze gorąco, a po podlaniu zdążą obeschnąć przed nadchodzącymi upałami. Można też robić to na krótko przed zachodem i po zachodzie, kiedy temperatura spada, a słońce nie powoduje już oparzeń. Nie zaleca się podlewać roślin między godziną 10 a 16. Południe to absolutnie najgorszy moment — palące słońce i drastyczna różnica temperatur mogą wywołać u roślin szok termiczny, a poza tym woda szybko wyparowuje z podłoża, zanim zdąży dotrzeć do korzeni. Warto również pamiętać, by nie podlewać i nie zraszać roślin zbyt późnym wieczorem, ponieważ nie zdążą one obeschnąć przed nocą. Mokre liście przez całą noc to idealne środowisko dla patogenów grzybowych — a chorób grzybowych zdecydowanie lepiej unikać niż potem z nimi walczyć.
Jaką wodą podlewać rośliny?
Do podlewania większości roślin w zasadzie nadaje się woda wodociągowa. Dla wszystkich roślin idealna jest jednak deszczówka — miękka, pozbawiona chloru i fluoru, lekko kwaśna, czyli dokładnie to, czego zieleń ogrodowa potrzebuje. Woda zbyt twarda, bogata w wapń, może z czasem zaszkodzić zwłaszcza roślin kwasolubnych, takich jak hortensje czy rododendrony. Zwykle ilość deszczówki nie wystarcza do zaspokojenia potrzeb przeciętnej wielkości ogrodu — ale to nie powód, żeby z niej rezygnować. Warto znaleźć dla siebie sposób na magazynowanie wody deszczowej, bo to jeden z najprostszych sposobów na oszczędzanie wody w ogrodzie.
Skąd brać wodę do podlewania ogrodu?
Ujęcie wodociągowe to oczywiście najprostsze rozwiązanie. Jest ono jeszcze lepsze, gdy przewody wodociągowe można ułożyć tak, by kran znalazł się w środku ogrodu. Noszenie wody w konewkach nie będzie wówczas tak uciążliwe. Do kranu można również podłączyć węża ogrodowego. Niestety nie jest to rozwiązanie bez wad, z których największą są koszty. Posiadanie większego przydomowego ogródka i podlewanie go wodą z wodociągu staje się w tym kontekście zajęciem tylko dla bogatych.
Na szczęście są sposoby, jak podlewać z głową. Jednym z nich jest założenie studni — studnia to inwestycja, która zwraca się szybciej, niż myślisz, szczególnie w gorące lato. Wymaga ona odpowiedniego zezwolenia, które należy uzyskać w miejscowym urzędzie, a samo wykonanie najlepiej zlecić doświadczonemu studniarzowi.
Gromadzenie deszczówki to najlepsza rada dla każdego właściciela ogrodu. To surowiec całkowicie darmowy, a przy tym niezwykle korzystny dla roślin. W przeciwieństwie do twardej, czyszczonej chemicznie wody z kranu, deszczówka to roztwór słabych kwasów, bogaty w substancje odżywcze, bez fluoru i chloru, które zdecydowanie nie służą ogrodowej zieleni. Pomysłów na magazynowanie deszczówki jest wiele — najprościej zbierać ją do beczki pod wylotem rynny. Dobrze jest zainstalować w rynnie rozdzielacz, który w razie potrzeby skieruje nadmiar wody poza beczkę. Samą beczkę należy przykryć kratą dla bezpieczeństwa. Plusem jest fakt, że woda ma w lecie dość wysoką temperaturę i nie jest źródłem stresu dla roślin. Ze względów estetycznych i efektywnościowych instaluje się też podziemne zbiorniki na deszczówkę — pozwalają zgromadzić jej więcej, wymagają jednak większych nakładów finansowych. Minusem jest obniżenie temperatury wody głęboko pod ziemią, więc zawsze warto zużyć wodę wypompowaną kilka godzin wcześniej i pozostawioną na słońcu.
Jak prawidłowo podlewać rośliny — praktyczne wskazówki
Podlewanie roślin nie jest procesem skomplikowanym, ale kilka zasad warto znać na pamięć. Przygotuj konewkę, węża ogrodowego, glinianą doniczkę z otworem odpływowym i zraszacz ogrodowy. Gotowe? To zaczynamy:
1. By skutecznie nawodnić bryłę korzeniową większości roślin, wskazane jest, by były one otoczone odpowiednio dużym podwyższonym brzegiem — to prosty trik, który sprawia, że woda dłużej utrzymuje się przy korzeniach zamiast uciekać na boki.
2. W kwestii ilości wody — powinno jej być tyle, aby woda wsiąkła w podłoże, a nie spłynęła po powierzchni. W przeciwnym wypadku wyparuje zbyt wiele, zanim dotrze tam, gdzie powinna.
3. W przypadku wrażliwych roślin najlepszym rozwiązaniem jest podlewanie ich przez glinianą doniczkę z otworem. Wówczas woda będzie wsiąkać powoli i równomiernie w podłoże, bez ryzyka przelania.
4. Zraszacz należy używać wyłącznie do podlewania trawników — i to najlepiej wczesnym rankiem. Zraszacz działający w pełnym słońcu to przepis na straty wody przez parowanie i ryzyko poparzenia liści roślin. Pamiętaj też o zasadzie unikać częstego moczenia nadziemnych części roślin — mokre łodygi i liście w upale to zaproszenie dla patogenów.
5. Rośliny wymagają regularnego podlewania nawet wtedy, gdy ogrodnik jest na urlopie. Doskonałym rozwiązaniem jest system nawadniania kropelkowego — instalacja tego systemu jest łatwa do samodzielnego montażu, a efekty robi wrażenie. System nawadniania kropelkowego wyposażony jest w czujnik wilgotności podłoża, dzięki któremu zapewnia utrzymanie odpowiedniej wilgotności w obszarze systemu korzeniowego poszczególnych roślin. To też świetny sposób na oszczędzanie wody — nawadniania kropelkowego nie da się pobić pod względem efektywności.
6. Częste podlewanie roślin niewielkimi ilościami wody powoduje, że woda dostępna jest jedynie w górnej, wierzchniej warstwy gleby. Nie należy podlewać roślin często i mało — woda szybko wysycha, nie docierając do korzeni. Zamiast tego podlewaj rzadziej, ale obficie: obfite podlewanie sprawia, że woda szybko wsiąka do głębszych warstw gleby, a właściwie w miejsca niedostępnych dla korzeni przy płytkim nawadnianiu. To wymusza na systemie korzeniowym aktywny wzrost w głąb — a to z kolei sprawia, że roślina staje się bardziej odporna na suszę.
7. Jeżeli masz możliwość wyściółkowania wierzchniej warstwy gleby — zrób to czym prędzej. Ściółka spowalnia parowanie wody i sprawia, że gleba nie będzie tak intensywnie przesychać podczas letnich upałów. Warstwa ściółki grubości kilku centymetrów to jeden z najprostszych i najtańszych sposobów na ograniczenie strat wody w ogrodzie.
8. Dobrym sposobem na zatrzymanie wilgoci w glebie jest zastosowanie hydrożelów. Po wymieszaniu z ziemią ogrodową zatrzymują one bardzo duże ilości wody z opadów lub nawadniania, a następnie powoli oddają zgromadzoną wodę do dyspozycji korzeni. Sprawdza się także podlewanie za pomocą butelki lub mokrego sznurka.
9. Nie bez znaczenia jest rodzaj gleby, w których rośliny są posadzone. Gliniaste i ciężkie podłoża podlewamy rzadko, bo woda dłużej w nich zostaje. Natomiast rośliny posadzone w podłożach lekkich i przepuszczalnych wymagają częstszego podlewania — woda szybko wsiąka do głębszych partii i równie szybko może być niedostępna dla korzeni przy niedoborze nawadniania.
10. Można korzystać również z rozwiązań automatycznych. Automatyczny system podlewania często ma możliwość ustawiania ciśnienia wody, a dzięki temu strumień wody jest rozprowadzany równomiernie — zarówno bezpośrednio do gleby, jak i do zraszania części naziemnych, jeśli jest taka potrzeba.
ℹ️ WARTO WIEDZIEĆ
Szczególną uwagę należy przyłożyć do podlewania niektórych roślin, m.in. pomidorów i kalarepy. Nieregularne dostarczanie im wody może powodować pękanie skórki. Rośliny te dla dobrego wzrostu wymagają stałej wilgotności podłoża.
Jak podlewać rośliny w upalne dni — sprawdź, czego potrzebuje Twój ogród
Podlewać rośliny w upalne dni trzeba inaczej niż podczas chłodniejszych tygodni — i to nie jest kwestia widzimisię, ale realnych potrzeb roślin. W czasie upałów woda szybko wyparowuje z podłoża, a rośliny tracą ją znacznie intensywniej przez liście. Żeby sprawdzić, czy roślina potrzebuje podlewania, wystarczy wetknąć palec w ziemię na głębokość 3–4 cm — jeśli jest sucha, czas działać. W okresie upałów częstotliwość podlewania może wzrosnąć nawet dwukrotnie w porównaniu do normalnych warunków, szczególnie w przypadku roślin uprawianych w pojemnikach i na balkonach.
Warto też pamiętać, że stres fizjologiczny wywołany zbyt długim brakiem wody potrafi zrobić roślinie więcej krzywdy niż niejeden szkodnik. Roślina zaczyna cierpieć — więdnie, zrzuca pąki, a jej pędy tracą turgor. W ekstremalnych przypadkach nawet obfity podlew może nie wystarczyć, by w pełni odbudować kondycję osłabionego okazu. Dlatego lepiej podlewać regularnie i obserwować rośliny, niż czekać, aż same zaczną dawać alarmowe sygnały.
Podlewanie roślin w czasie suszy — jak ograniczyć straty wody w ogrodzie
Czas suszy to prawdziwy egzamin dla każdego ogrodnika. Rośliny w czasie suszy potrzebują nie tylko więcej wody, ale też mądrzejszego podejścia do nawadniania. Kluczem jest ograniczanie strat — a tych jest sporo, jeśli podlewamy w nieodpowiednich warunkach. Parowanie z powierzchni gleby w pełnym słońcu może pochłonąć nawet połowę użytej wody, zanim zdąży ona dotrzeć do systemu korzeniowego. Dlatego podlewanie ogrodu wieczorem lub wczesnym rankiem to nie tylko dobra rada, ale prawdziwy obowiązek w czasie suszy.
Roślin w czasie suszy nie należy podlewać często i płytko — to klasyczny błąd, który osłabia korzenie i sprawia, że rośliny stają się jeszcze bardziej zależne od regularnego nawadniania. Zamiast tego warto postawić na głębszy podlew raz lub dwa razy w tygodniu, tak żeby woda szybko wsiąka do głębszych warstw gleby i była dostępna nawet kilka dni po podlewaniu. Dobrze jest też sprawdzić aktualnych warunków pogodowych przed zaplanowaniem nawadniania — nie ma sensu podlewać ogrodu, gdy prognoza zapowiada deszcz.
W czasie suszy szczególnie należy podlewać rośliny uprawiane w gruncie o płytkim profilu glebowym oraz wszelkie rośliny ogrodowe i balkonowe trzymane w pojemnikach. Te ostatnie są najbardziej narażone — mała ilość podłoża szybko wysycha, a nadmiar wody po ulewie równie szybko odpływa, nie dając roślinie czasu na właściwe nawodnienie. Oszczędzać wodę można też poprzez zainstalowanie systemu nawadniania automatycznego z timerem — automatyczny harmonogram podlewania to gwarancja, że żadna roślina nie zostanie pominięta, nawet podczas Twojego urlopu.
Jak często podlewać rośliny — byliny, rośliny sezonowe i pojemnikowe
Często podlewać rośliny trzeba przede wszystkim w pierwszych tygodniach po posadzeniu — niezależnie od gatunku. Potem każda roślina rządzi się własnymi prawami. Bylina to roślina, która po dobrym ukorzenieiu się potrafi wytrzymać dłuższe okresy bez wody — jej system korzeniowy sięga głębiej niż w przypadku roślin jednorocznych, a woda dłużej utrzymuje się na głębszych poziomach gleby. To nie znaczy jednak, że byliny można całkowicie zostawić samym sobie w czasie upałów — one też potrzebują regularnego nawadniania, szczególnie gdy podłoże jest lekkie lub piaszczyste.
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja z roślinami w pojemnikach — tu częstotliwość nawadniania jest znacznie wyższa, bo podłoże jest ograniczone i szybko wysycha. Rośliny w pojemnikach wymagają niekiedy codziennego podlewania w upalne dni. Podobnie jest z roślinami jednorocznymi uprawianymi w gruncie — ich korzenie są płytkie, więc woda szybko staje się dla nich niedostępna. Żeby nie przesadzić w żadną stronę, warto sprawdzić wilgotność podłoża palcem lub prostym miernikiem glebowym — to najlepszy sposób, żeby dobrać optymalny rytm podlewania do aktualnych warunków pogodowych i specyfiki uprawy.
Podlewanie roślin na balkonach i tarasach
Rośliny w donicach lub skrzyniach znacznie szybciej i intensywniej reagują na niedostatek wilgoci w podłożu. Posiadają do dyspozycji stosunkowo niewielką ilość ziemi, która szybko przesycha i uniemożliwia pobieranie składników pokarmowych. W efekcie rośliny więdną i — pomimo że zwykle podnoszą się po kolejnym podlewaniu — często są już osłabione i przez to bardziej podatne na atak chorób lub szkodników. Mając to na uwadze, rośliny w pojemnikach należy obficie podlewać. Najlepiej tak, by woda przeciekła dołem. Dotyczy to również roślin uznawanych za okazy o mniejszym zapotrzebowaniu na wodę — w ich przypadku należy jedynie rzadziej je podlewać.
Jeśli posiadasz rośliny w małych doniczkach, najlepiej zanurz je całe w pojemniku z wodą, np. w wiadrze. Potrzymaj je w nim dopóki na powierzchni wody nie pojawią się bąbelki powietrza. Uwaga na liście! Podczas podlewania roślin balkonowych unikaj moczenia nadziemnych części — unikać częstego moczenia nadziemnych części roślin to zasada, która nabiera szczególnego znaczenia w czasie upałów, gdy mokry liść wystawiony na słońce może ulec poparzeniom. W przypadku roślin balkonowych mamy zazwyczaj do czynienia z płytkimi i niewielkimi donicami czy pojemnikami, z których woda szybko paruje. Im pojemnik jest mniejszy i bardziej wystawiony na słońce — tym szybciej ziemia wysycha i wymaga częstszego podlewania. Straty wody w balkonowych pojemnikach można ograniczyć, wykładając je od środka agrowłókniną lub stosując hydrożel w podłożu.
❗UWAGA
Rośliny bulwowe i cebulowe zimą przechodzą w okres spoczynku. Nie należy ich w tym czasie w ogóle podlewać. Niektóre spośród bardziej wrażliwych gatunków, jak irysy lub alstremerie, wymagają nawet osłony przed wilgocią. W tym celu można użyć np. małego tunelu foliowego rozpiętego na drucianych łukach.
