Krzewy i drzewa bardzo często narażone są na uszkodzenia. Warunki atmosferyczne, a także cięcie powodują powstawanie ran na gałęziach i korze. Jak ochronić je przed działaniem patogenów i ryzykiem infekcji? Z pomocą przychodzi sprawdzony preparat – maść ogrodnicza, czyli jeden z tych środków, które każdy szanujący się ogrodnik trzyma pod ręką.
Na różnego rodzaju uszkodzenia powstałe na drzewach i krzewach maść ogrodnicza działa jak plaster z apteczki pierwszej pomocy – ochronnie, uszczelniająco i regenerująco. Zabezpiecza powstałe rany i wykazuje działanie lecznicze, dając roślinie czas i spokój potrzebny do regeneracji.
Maść ogrodnicza – czym jest i do czego służy?
Maść ogrodnicza to preparat przeznaczony do zabezpieczania ran i uszkodzeń na drzewach i krzewach. Izoluje pęknięcia kory i uszkodzenia gałęzi powstałe wskutek złamania, cięcia czy działania mrozu. W swoim składzie zawiera substancję grzybobójczą, dzięki której chroni otwarte rany drzew przed wnikaniem grzybów i bakterii. Maść ułatwia goić rany i zapobiega zakażeniu rośliny czynnikami chorobotwórczymi. Stosowanie maści ogrodniczej przyspiesza gojenie się ran po cięciu czy w miejscach szczepień, tworząc nad nimi rodzaj ochronnego dachu – nieprzepuszczalnego dla wilgoci i szkodliwych mikroorganizmów.
Z czego składa się maść ogrodnicza? Wosk, kalafonia i co jeszcze?
Na rynku możemy znaleźć wiele rodzajów maści ogrodniczych. Są preparaty zawierające substancje czynne działające grzybobójczo oraz takie, w których skład wchodzą jedynie substancje pochodzenia naturalnego. Najczęściej maść tworzy swoją strukturę z mieszanki naturalnych składników: kalafonii (czyli miękkiej żywicy, którą można sobie wyobrazić jako naturalny klej prosto z lasu), wosku oraz rozpuszczalnika nadającego odpowiednią konsystencję. Taki skład sprawia, że maść ogrodnicza tworzy trwałą i elastyczną powłokę, która nie pęka przy ruchach drzewa i nie wysycha zbyt szybko. Niektóre preparaty zawierają dodatkowo substancje chemiczne – tiofanat metylowy lub karbendazym – czyli środki ochrony roślin o właściwościach grzybobójczych, które wzmacniają działanie ochronne tam, gdzie ryzyko infekcji jest szczególnie wysokie.
Kiedy stosować maść ogrodniczą – rany drzew i krzewów wymagające zabezpieczenia
- Maścią smarujemy rany na krzewach i drzewach powstałe wskutek uszkodzeń mechanicznych – na przykład po połamaniu przez wiatr czy śnieg.
- Stosujemy ją również na uszkodzeniach powstałych po zimie i na skutek działania mrozów – przełom zimy i wiosny to szczególnie niebezpieczny czas, kiedy pęknięcia kory mogą się gwałtownie pogłębiać.
- Rany, które są nieuniknione podczas formowania i cięcia drzew oraz krzewów, również dobrze jest zabezpieczyć maścią ogrodniczą – zwłaszcza te na grubszych konarach, gdzie gojenie trwa najdłużej.
- Po szczepieniach drzew i krzewów maść jest idealnym rozwiązaniem, aby zabezpieczyć miejsca łączenia i odciąć dostęp czynników atmosferycznych do wrażliwej tkanki.
Jak stosować maść ogrodniczą krok po kroku?
Maść ogrodniczą można stosować w zasadzie przez cały rok. Istnieją jednak dwa wyjątki, kiedy wykorzystanie maści ogrodniczej nie przyniesie pożądanych efektów:
- Podczas opadów – deszcz po prostu zmyje nałożony preparat, bo maść jest zmywalna świeżą wodą, zanim zdąży wyschnąć.
- W temperaturze poniżej 0°C – gdy jest bardzo zimno, maść źle się rozprowadza i może niedokładnie przylegać do uszkodzonego miejsca.
Przed każdorazowym użyciem maść należy dokładnie wymieszać. Następnie wyczyścić ranę z luźnych fragmentów kory i obumarłej tkanki, a jeśli brzegi wyglądają postrzępiono – warto wyrównać jej brzegi ostrym nożem ogrodniczym. Dopiero wtedy można rozprowadzić preparat pędzlem po uszkodzonej tkance i obrzeżach, pamiętając o zachowaniu wszelkich środków ostrożności. Ważne, aby dokładnie rozprowadzić na całej powierzchni rany cienką, równomierną warstwę – tylko wtedy powłoka szczelnie odizoluje uszkodzenie. Preparatu nie należy rozcieńczać. W przypadku gdy smarujemy rany zgorzelowe, najpierw należy wyciąć uszkodzoną tkankę, a następnie nakładać maść. Preparat najlepiej zastosować zaraz po przycięciu lub powstałym uszkodzeniu, najpóźniej do 2–3 dni. Nałożona w tym czasie bariera będzie miała najbardziej efektywne działanie, a krótki czas od uszkodzenia zapobiegnie wniknięciu patogenów w głąb tkanki. Prawidłowe zaschnięcie maści zajmuje kilka godzin – w tym czasie warto chronić roślinę przed deszczem.
Maść ogrodnicza a bielenie drzew – co wybrać do ochrony zimowej?
Wielu ogrodników zastanawia się, jak zabezpieczyć drzewo na okres zimowy i czy maść ogrodnicza zastąpi tradycyjne bielenie drzew. Odpowiedź brzmi: to zależy od problemu, który chcemy rozwiązać. Bielenie drzew – czyli pokrycie pnia wapnem – działa przede wszystkim jako tarcza odbijająca promienie słoneczne w okresie zimowym, kiedy mocne słońce w połączeniu z nocnym mrozem powoduje groźne pęknięcia kory. Wapno nie ma jednak właściwości regeneracyjnych i nie zabliźnia już powstałych uszkodzeń. Maść ogrodnicza z kolei jest niezastąpiona przy uszkodzeniach mrozowych, które już wystąpiły – idealnie uszczelnia pęknięcia i tworzy barierę ochronną odporna na działanie czynników atmosferycznych. Najlepszą strategią jest więc łączenie obu metod: wapno jako profilaktyka, maść ogrodnicza jako leczenie. Do tej pracy warto dołożyć także regularne nawożenie, bo drzewo czy krzew w dobrej kondycji odżywczej po prostu szybciej się regeneruje i jest odporny na zimowe kaprysy pogody. Pamiętaj, że zabezpieczać drzewo przed mrozami najlepiej zacząć jeszcze przed nastaniem mrozów, a nie dopiero wtedy, gdy zniszczenie jest już widoczne gołym okiem.
Zabezpieczanie ran drzew i krzewów – dlaczego warto to robić regularnie?
Każde drzewo czy krzew w ogrodzie prędzej czy później dozna jakiegoś uszkodzenia – taka jest po prostu ogrodowa rzeczywistość. Złamana gałąź po burzy, rana po cięciu pielęgnacyjnym, obtarta kora na pniu przy ogrodzeniu – to wszystko otwarte drzwi dla grzybów i bakterii. Niezabezpieczone uszkodzenie może sprawić, że cały konar zacznie zamierać, a w skrajnych przypadkach zagrożone będzie całe drzewo. Maść ogrodnicza to najprostszy sposób na to, żeby po każdym cięciu lub urazie mechanicznym szybko odciąć drogę do wnętrza rośliny. Działa jak opatrunek: chroni przed wysychaniem tkanek, przed działaniem czynników atmosferycznych i przed wnikaniem patogenów. Co ważne, dobre maści ogrodnicze są odporne na deszcz i wahania temperatur po wyschnięciu, więc raz nałożona powłoka pracuje długo. Jeśli chcesz, żeby Twoje drzewa i krzewy służyły Ci przez lata, warto zabezpieczać każdą poważniejszą ranę – to kilka minut roboty, które może uratować kilka lat uprawy.
