Sezon na dynię przypada na przełomie lata i jesieni. Dynie to warzywo o wszechstronnym zastosowaniu – z tego jadalnego cuda przyrządzimy zarówno zupę, jak i drugie danie czy deser. Jaka odmiana dyni jest najlepsza – makaronowa, piżmowa czy może prowansalska? Dzisiaj opowiem Wam o kilku wybranych odmianach dyni, co możemy z nich zrobić i jak sprawić, żeby smakowało wybornie!
Jak wybrać odpowiednią odmianę dyni dla siebie?
Najważniejszą częścią tego warzywa, po której możemy poznać czy jest dobre, jest skórka. Powinna być gładka i jędrna, bo chropowate okazy będą włókniste wewnątrz. Plamy i niejednolity kolor skórki też nie wróżą niczego dobrego. Waga dyni powinna być stosunkowo duża w porównaniu do jej objętości, a pomarańczowy kolor to wyznacznik jakości – im bardziej pomarańczowy miąższ, tym więcej witamin kryje w środku. Niezależnie od tego, jaką odmianę dyni wybierzesz, warto zwrócić uwagę na jej rozmiar: mała dynia często ma bardziej zwarty miąższ i intensywniejszy smak niż jej olbrzymi kuzyn.
Jak przechowywać dynie?
Dynie należy przechowywać w miarę możliwości w lodówce lub zamrażarce. Gdy nie mamy takiej możliwości, trzymajmy je w chłodnym, zaciemnionym i przewiewnym miejscu. Większość popularnych odmian dyni jadalnej przetrwa w takich warunkach naprawdę długo – niektóre nawet kilka miesięcy, co czyni je idealnym jesiennym spiżarnianym skarbem.
Najbardziej popularne odmiany dyni jadalnej do spożycia
Spośród odmian dyni jadalnej dostępnych na naszym rynku, kilka zasługuje na szczególną uwagę. Poniżej znajdziesz popularne rodzaje dyni, które sprawdzą się zarówno w kuchni, jak i w ogrodzie. Każda z nich to w gruncie rzeczy inne warzywo – z odmiennym smakiem, kształtem i kulinarnym przeznaczeniem.
Dynia makaronowa – warzywo, które udaje spaghetti
- Dynia makaronowa – ta odmiana dyni charakteryzuje się lekko wydłużonym kształtem i skórką w kolorze żółtym lub żółto-zielonym. W przekroju widać żółty miąższ, który pod wpływem obróbki termicznej – gotowania lub pieczenia – rozdziela się na nitki. Dynia makaronowa jest prosta do przygotowania i delikatna w smaku. Najlepiej upiec ją w całości w piekarniku, a następnie przekroić na pół. Po wyjęciu pestek wybieramy widelcem miąższ, który rozwarstwiać się zaczyna na charakterystyczne włókna przypominające spaghetti. Takie warzywne nitki można jeść dosłownie jak makaron – i właśnie dlatego jej makaronowy przydomek jest w pełni zasłużony. Najlepiej smakują z sosem pomidorowym lub duszonymi warzywami. To świetna opcja dla tych, którzy szukają lekkiej, kulinarnej alternatywy dla klasycznego makaronu.
Dynia Hokkaido – japońska gwiazda jesiennych kuchni
- Dynia hokkaido – dynia hokkaido to japońska odmiana, znana też jako Japanese Red Kuri Pumpkin, Orange Hokkaido albo Uchiki Kuri. Jak wygląda dynia hokkaido? Ma charakterystyczny kształt przypominający nieco spłaszczoną łzę, intensywnie pomarańczową skórkę i waży zazwyczaj około 1–2 kg. Największą zaletą tej odmiany jest fakt, że nie trzeba jej obierać – skórka mięknie podczas obróbki termicznej, co znacznie przyspiesza gotowanie. Dynia hokkaido zawiera sporo pestek, jednak jej miąższ jest zwarty i mączysty, przez co świetnie nadaje się do duszenia, smażenia i pieczenia. Ma lekko orzechowy smak, który przywodzi na myśl trochę kasztany, trochę batatę. Sprawdzi się w zupie krem, w sałatce, w kopytach, pastach do pieczywa i wypiekach. Bez problemu można ją przechowywać nawet do kwietnia – więc sezon jesienny to dopiero początek jej kulinarnej kariery.
Dynia Lunga di Napoli – włoska odmiana dyni dla smakoszy
- Dynia Lunga di Napoli – dynia lunga di napoli to włoska odmiana dyni, która pochodzi z okolic Neapolu. Ma wydłużony kształt, rozszerzony na jednym końcu, gdzie znajduje się komora nasienna – kształtem przypomina wyrośniętą cukinię, tylko że znacznie poważniejszą, bo osiąga wagę od 7 do nawet 20 kg. Lunga di Napoli kryje pod ciemnozieloną skórką z jaśniejszymi smugami zwarty, ciemnopomarańczowy miąższ – delikatny i słodkawy w smaku. Można go wykorzystać praktycznie w całości, za wyjątkiem komory nasiennej. Ta dynia nadaje się do spożycia na surowo – w sałatkach, a nawet w formie wyciśniętego soku. Sprawdza się też na zupę, gnocchi, risotto i zapiekanki. Można ją przechowywać nawet 4–8 miesięcy – to prawdziwy długodystansowiec wśród dyni!
Dynia piżmowa (Butternut) – odmiana dyni piżmowej dla każdego
- Dynia piżmowa – ta odmiana dyni piżmowej, znana również jako butternut, pochodzi z Ameryki Środkowej. Ma charakterystyczny kształt gruszki i jasną skórkę oraz małe gniazdo nasienne z pestkami, dzięki czemu nie marnujemy wiele miąższu przy czyszczeniu. Dynia piżmowa to naprawdę wszechstronne warzywo – nadaje się do faszerowania, pieczenia, przygotowania purée i zupy dyniowej. Ma delikatny lekko orzechowy smak z nutą słodyczy, który sprawia, że jest ulubioną odmianą wielu kucharzy domowych. Z górnej, walcowatej części możesz zrobić przepyszne frytki – pokrój ją w słupki, skrop olejem i wrzuć do piekarnika. Wyjdą lepiej niż z ziemniaka, serio.
Dynia prowansalska i Muscat de Provence – francuski szyk na talerzu
Dynia prowansalska to jedna z bardziej efektownych odmian, jakie możesz spotkać na targu. Kryje się pod nią kilka podobnych typów, a najpopularniejsza to muscat de provence – dynia muscat o charakterystycznym, spłaszczonym kształcie z głębokimi żłobieniami i szaro-zielonej skórce. Dynia muscat de provence osiąga naprawdę imponujący rozmiar i waży od kilku do nawet kilkudziesięciu kilogramów. Jej pomarańczowy miąższ jest gęsty, słodki i aromatyczny – w owocowym aromacie przypominającym trochę dojrzały melon. To dynia prowansalska, która najpiękniej smakuje w zupie krem, ale równie dobrze sprawdza się w deserach, purée i jesiennych wypiekach. Ciekawostką jest, że dynia muscat to również popularna odmiana dyni do kuchni profesjonalnych – szefowie restauracji cenią ją za gęsty, nieprzesycony wodą miąższ, który nie rozpadać się podczas gotowania. Jeśli szukasz odmiany do przetworu – dżemu, konfitury czy soku – dynia prowansalska będzie strzałem w dziesiątkę.
Dynia zwyczajna i dynia olbrzymia – klasyka gatunku
Dynia zwyczajna to ta, którą znamy wszyscy z jesiennych dekoracji i halloween – wielka, okrągła, intensywnie pomarańczowa. Należy do gatunków dyni najszerzej uprawianych w Polsce i na świecie. Jej miąższ jest jadalny, choć często bardziej wodnisty niż u innych odmian. Świetnie sprawdza się w zupie, jako baza do sosu, a pokrojona i upieczona z przyprawami – zachwyci nawet sceptycznych gości. Dynia olbrzymia to z kolei odmiana, którą hoduje się głównie dla rekordu – jej rozmiar potrafi przyprawić o zawrót głowy (egzemplarze ważące ponad 500 kg to nie legenda). W przeciwieństwie do dyni hokkaido czy butternut, dynia olbrzymia rzadziej trafia do kulinarnych zastosowań, ale jej miąższ nadaje się do puree, pieczenia i przetworów. Ciekawostka: obie te dynie należą do tej samej rodziny dyniowatych, co cukinia – a rodziny dyniowatych słyną z tego, że potrafią zaskoczyć skalą i różnorodnością.
Dynia żołędziowa i Kabocha – popularne odmiany dyni z charakterem
Dynia żołędziowa to mała dynia o kształcie – zgadliście – żołędzia, z ciemnozieloną, żebrowaną skórką. Jej żółty miąższ jest delikatnie słodki, z lekko orzechowym posmakiem. Dynia żołędziowa świetnie nadaje się do faszerowania: wystarczy przekroić ją na pół, wydrążyć i napełnić farszem z ryżu, warzyw lub mięsa. To jedna z tych odmian dyni, która wygląda jak gotowa miseczka serwowana prosto z piekarnika.
Kabocha, zwana też dynią japońską lub dynią zieloną, to kolejna gwiazda wśród popularnych odmian. Dynia zielona kabocha ma ciemnozieloną skórkę, zwartą, intensywnie pomarańczową miąższ i smak, który można opisać jako skrzyżowanie słodkiego ziemniaka z kasztanem. Kabocha charakteryzuje się tym, że po ugotowaniu miąższ jest zwarty – nie rozpadać się i nie robić kleistej papki, co czyni ją idealną do gulaszu, curry i zup. Co ważne: twardą skórkę kabochy można jeść po ugotowaniu, podobnie jak w przypadku hokkaido. Spośród odmian dyni jadalnej kabocha to jedna z najbardziej wartościowych kulinarnie – bogata w błonnik, witaminy i ten charakterystyczny słodkiego smaku charakter, który sprawia, że po pierwszym kęsie chcesz więcej.
Dynia makaronowa, Kamo Kamo i inne ciekawostki – popularne rodzaje dyni z całego świata
Świat dyni jest znacznie szerszy, niż mogłoby się wydawać. Wśród popularne odmiany, które warto znać, znajdziemy m.in. kamo kamo – niezwykłą odmianę pochodzącą z Nowej Zelandii, tradycyjnie uprawianą przez Maorysów. Kamo kamo to nieduże, okrągłe lub lekko podłużne dynie o zielonej, prążkowanej skórce. W smaku przypominają coś pomiędzy cukinią a dynią piżmową, a ich zastosowanie kulinarne jest zaskakująco szerokie: gotuje się je na parze, dusi, piecze, faszeruje, a nawet jada surowe w sałatkach. To naprawdę jadalny dowód na to, że warto sięgać po mniej znane rodzajów dyni.
Wśród najbardziej popularnych odmian dyni jadalnej znajdziemy też turecki turban – odmianę o bajkowym, wielokolorowym wyglądzie, którą równie chętnie stawia się na stole jako dekoracyjny element, co zjada. Jej miąższ nadaje się do zup i deserów, choć wielu ogrodników traktuje ją raczej jako dekoracyjny akcent niż warzywo do gotowania. Podobnie jak dynia ozdobna, turecki turban łączy dekoracyjny urok z kulinarnym potencjałem – choć ten drugi rzadziej jest odkrywany. Niezależnie od tego, czy szukasz jednej z uniwersalnych odmian dyni do codziennego gotowania, czy chcesz zaskoczyć gości efektownym przetworem, sałatką lub ciastem – wśród rodzajów dyni dostępnych na rynku z pewnością znajdziesz coś dla siebie. To naprawdę wszechstronne warzywo, które co roku udowadnia, że jesienny stół bez dyni to jak ogród bez słońca.
Dynia nie musi być wyłącznie do jedzenia. Istnieje wiele dyni ozdobnych, które posłużą jako piękny jesienny akcent w mieszkaniu lub na stole. Dynia ozdobna zazwyczaj ma bardzo twardą skórkę i zbity miąższ, ale dzięki temu jest odporna na uszkodzenia i doskonała do długiego przechowywania. Postawiona na półce w temperaturze pokojowej przetrwa w niezmienionej formie nawet cały rok – do kolejnych zbiorów.
