We wrześniu, październiku i listopadzie przeprowadzamy zbiór owoców i warzyw. Jak przechować te skarby lata, abyś mógł cieszyć się nimi przez kolejne miesiące? Odpowiedź na to pytanie zna każdy doświadczony działkowicz – i dziś podzielimy się tą wiedzą z Tobą.
Jak prawidłowo przechowywać warzywa korzeniowe?
Warzywa korzeniowe to prawdziwi mistrzowie długowieczności w spiżarni – jeśli tylko damy im odpowiednie warunki. Buraki, marchew, pietruszka, cebula czy seler najlepiej przechowają się w temperaturze od 1 do 5°C. Jeśli masz małą ilość takich warzyw, możesz je przechować w lodówce, ale krótko – bo tam stracą dużo wody, staną się pomarszczone i niezbyt apetyczne. Jeśli masz dużą ilość warzyw korzeniowych, najlepiej będzie je przechować w chłodnych pomieszczeniach, takich jak piwnica, garaż czy strych. Oprócz niskiej temperatury ważna jest również wilgotność – to ona decyduje o tym, czy marchew po tygodniu wciąż będzie chrupiąca, czy zamieni się w smutną gumkę do ścierania. Dlatego po ułożeniu warzyw w skrzynkach czy pojemniku na wierzch nasyp warstwę wilgotnego piasku. Jeśli piasek przeschnie, polej go delikatnie wodą, aby nadal pozostał wilgotny. Pamiętaj, że warzywa korzeniowe przed przechowywaniem nie powinny być myte – woda przyspiesza psucie i sprzyja rozwojowi pleśni. Kolejną ważną rzeczą jest to, aby do przechowywania wybrać warzywa nieuszkodzone – wolne od śladów gnicia czy nadgryzień. Jeśli takie uszkodzone warzywa będziemy dłużej przechowywać, nie dość że same zgniją, to zarażą inne. Co jakiś czas sprawdzaj przechowywane warzywa i usuwaj te zwiędłe i zgniłe, zanim zdążą zainfekować sąsiadów w pojemniku.
Jak przechowywać kapustę, brukselkę czy kalafiora?
Warzywa kapustne przechowujemy również w niskiej temperaturze, podobnie jak warzywa korzeniowe. Najlepiej ułożyć je w skrzynkach lub umieścić w siatkowanym worku, tak aby miały dostęp powietrza – cyrkulację powietrza zapewniamy tu po to, żeby nie gromadził się nadmiar wilgoci i nie rozwijała się pleśń. Kapustę możemy przechowywać w piwnicy czy garażu. Nie stosuj w tym przypadku posypywania piaskiem. Możesz je okryć np. jutą.
Jak przechowywać warzywa w kopcu ziemnym?
Gdy nie masz możliwości, aby warzywa w okresie zimowym przechowywać w piwnicy czy innym zimnym pomieszczeniu, najlepszym rozwiązaniem będzie pozostawienie ich w ogrodzie w kopcach. Zasada stworzenia kopca jest taka, że warzywa jak pietruszka, marchew i seler układamy głębiej – wykopujemy rowy o głębokości 50–60 cm i szerokości 40–50 cm. W nich układamy wymienione warzywa. Do przechowywania buraków i kapusty wykopujemy nieco płytsze rowy, na głębokość 20–30 cm. Po ułożeniu warzyw w rowach przesypujemy je piaskiem, a następnie na wierzch nasypujemy 5 cm warstwę ziemi. Gdy nadejdą pierwsze przymrozki, musimy pogrubić warstwę nasypanej ziemi do kilkunastu centymetrów. Gdy mrozy będą większe i ziemia na zewnątrz kopca przymarznie, układamy na niej 20–30 cm warstwę słomy, którą także przysypujemy kilkunastocentymetrową warstwą ziemi.
Ważne!
Jeśli przechowujesz warzywa w kopcu, co roku powinieneś zakładać go w innym miejscu i po zakończeniu sezonu usuwać z niego resztki warzyw. Zapobiegnie to rozwojowi chorób i pleśni na warzywach w kolejnym roku.
Jak zachować świeżość owoców po zbiorach jesiennych?
Przez dłuższy czas z owoców po zbiorze jesiennym możemy przechowywać w warunkach domowych właściwie jedynie jabłka i gruszki. Abyśmy mogli tego dokonać, pierwszym podstawowym krokiem jest prawidłowo przeprowadzony zbiór owoców. Pamiętaj, aby jabłka i gruszki nie były poobijane i uszkodzone – takie owoce szybko będą gnić i mogą zarazić pozostałe plony. Najlepiej będzie przechowywać takie owoce w chłodnej piwnicy. Warto umieścić tam termometr. Idealna temperatura przechowywania dla jabłek wynosi od 0 do +4°C, a dla gruszek od –1 do +1°C. Gdy na termometrze będzie zbyt wysoka temperatura, przewietrz piwnicę. Wietrzenie pomaga nie tylko regulować temperaturę, ale także usuwać etylen wydzielany przez przechowywane owoce. Ten niepozorny gaz to prawdziwy sabotażysta w piwnicy – zbyt duże jego stężenie przyspiesza dojrzewanie owoców i skraca termin ich przechowywania. Około miesiąca wcześniej, przed przechowywaniem owoców, piwnicę dobrze byłoby wybielić i opryskać preparatem grzybobójczym, żeby nie powitała nas tam pleśń.
Jak przechowywać warzywa w lodówce i zachować ich świeżość?
Lodówka to nie magiczna skrzynka, w której wszystko trzyma się wiecznie – ale jeśli wiesz, jak jej używać, staje się świetnym narzędziem do przechowywania świeżych warzyw i owoców przez wiele dni. Zacznijmy od zasady numer jeden: myć warzywa i owoce najlepiej tuż przed spożyciem, a nie przed włożeniem do lodówki. Wilgoć pozostawiona na warzywach przyspiesza psucie i sprzyja pleśni, a tego chcemy uniknąć. Warzywa w lodówce najlepiej przechowywać w szufladzie na warzywa – to specjalna strefa o podwyższonej wilgotności, która pozwala utrzymać odpowiednią świeżość warzyw przez dłużej. Warzywa liściaste, takie jak sałata czy szpinak, są wyjątkowo wrażliwe na wysychanie – dlatego warto owinąć je lekko wilgotnym ręcznikiem papierowym lub umieścić w pojemniku wyłożonym ręcznikiem papierowym, który pochłonie nadmiar wilgoci, ale jednocześnie zapobiegnie nadmiernemu wysychaniu. Sałatę przechowujemy osobno od jabłek i innych owoców wydzielających etylen – ten gaz dosłownie przyspiesza starzenie się delikatnych warzyw i potrafi zmienić chrupiącą główkę w coś rodem z kompostownika w ekspresowym tempie. Ogórki z kolei nie przepadają za zbyt niską temperaturą – najlepiej trzymać je na górnej półce lodówki lub wręcz przechowywać w temperaturze pokojowej, jeśli zamierzamy je zjeść w ciągu doby czy dwóch. Pamiętaj też, żeby regularnie sprawdzać zawartość lodówki – jedno psujące się warzywo potrafi przyspieszyć psucie całej szuflady, bo wydziela bakterie i gazy przyspieszające dojrzewanie sąsiadów.
Etylen – cichy wróg, który przyspiesza psucie owoców i warzyw
O etylenie wspomnieliśmy już kilka razy i nie bez powodu – to jeden z najważniejszych graczy w całej układance przechowywania warzyw i owoców. Ten naturalny gaz wytwarzają między innymi jabłka, banany, awokado i mango. Banan to prawdziwa fabryka etylenu – jeden dojrzały banan potrafi przyspieszyć dojrzewanie całej miski owoców w ciągu zaledwie doby. Tę właściwość można zresztą wykorzystać na swoją korzyść: jeśli masz twarde awokado, połóż je obok banana, a dojrzeje znacznie szybciej. Delikatne owoce, takie jak truskawki, maliny czy jagody, są szczególnie wrażliwe na działanie etylenu – dlatego warto przechowywać je z dala od owoców go wydzielających. Owoce lubią przewiewne miejsce i niską temperaturę, a suche powietrze potrafi je wysuszyć równie skutecznie co nadmierne ciepło. Warzywa liściaste i delikatne warzywa, jak sałata czy zioła, reagują na etylen jeszcze gwałtowniej niż owoce – dlatego warto pamiętać o tym, żeby trzymać je w osobnych pojemnikach lub osobnych strefach lodówki. Niektóre warzywa, takie jak czosnek i cebula, same wydzielają związki mogące wpłynąć na aromat innych produktów – dlatego one też powinny trafić do osobnego pojemnika lub do spiżarni, z dala od reszty zapasów.
Domowy sposób na wydłużanie świeżości warzyw – spiżarnia i sprawdzone sposoby przechowywania
Zanim lodówka stała się codziennością, spiżarnia była sercem każdego gospodarstwa domowego. I choć dziś mamy całą gamę nowoczesnych rozwiązań, domowy powrót do spiżarni to jeden z najlepszych sposobów na długotrwałego przechowywania warzyw i owoców bez nadmiernego zużycia energii. Spiżarnia powinna być chłodna, ciemna i dobrze wentylowana – ciemny i chłodny kąt to idealne warunki dla ziemniaków, cebuli, czosnku czy dyni. Warto pamiętać, żeby każdą grupę warzyw trzymać oddzielnie i przekładać warzywa tak, by te dojrzewające najszybciej znalazły się w pierwszej kolejności do użycia – to minimalizuje marnotrawstwo żywności i pozwala na bieżąco zarządzać zapasami. Zapewnienie odpowiedniej cyrkulacji powietrza w spiżarni pomagają utrzymać warzywa w dobrej kondycji – dlatego unikaj szczelnie zakrytych pojemników tam, gdzie nie jest to konieczne. Warzywa korzeniowe jak buraki czy marchew możesz przechowywać w odpowiednich warunkach w drewnianych skrzynkach przesypanych piaskiem, a zioła – zarówno świeże, jak i suszone – powinny mieć swoje stałe miejsce z dala od wilgoci i ciepła. Regularny przegląd zapasów to podstawa: sprawdzaj, co jest do zużycia, co wymaga uwagi i co trzeba przeznaczyć do natychmiastowego gotowania. Prawidłowe przechowywanie to nie tylko kwestia smaku i aromatu – to też troska o wartości odżywcze warzyw, które tracą witaminy tym szybciej, im gorzej je przechowujemy. Stosując te przechowywania świeżych warzyw zasady na co dzień, możesz naprawdę wydłużać sezon na ulubione smaki lata i cieszyć się świeżością warzyw długo po tym, jak ogród przykryje śnieg.
