Jeśli chcesz, by Twój ogród zachwycał swoim urokiem, a przewagą w nim są byliny, wystarczy je odmłodzić. Zapewne zastanawiasz się, jak to zrobić - w jaki sposób odmładza się rośliny wieloletnie? To specjalnie dla Ciebie został napisany ten artykuł, by zapewnić Twoim roślinom obfite kwitnięcie, a Tobie dostarczyć nowych sadzonek.
Stary ogród w nowym blasku - zaczynajmy odmładzać byliny!
Jeśli Twoja rabata bylinowa jest już dość stara, warto poświęcić jej szczególną uwagę, aby mogła odzyskać swój urok. Jak wiesz, byliny to rośliny, które kwitną niezmiennie przez długi czas, w każdym roku. Jednak przychodzi taki moment, w którym musimy je odmłodzić. Zastanawiasz się, co jest pierwszą oznaką tego, że Twoje rośliny muszą przejść ten zabieg? Już Ci mówię. Pierwszą oznaką, którą z pewnością zauważysz, jest coraz mniej bujne kwitnięcie, obumieranie środka kępy, nadmierny rozrost lub zbytnie zagęszczenie pędów. Czasem byliny zaczynają tracić swój wigor właśnie od środka - kępa wygląda jakby "uciekała" od centrum, zostawiając za sobą wyłysiale, martwe miejsce. Pierwszą moją radą jest podzielenie i przesadzenie rośliny w inne miejsce, zastąpienie starego podłoża nową ziemią ogrodową oraz zasilenie odpowiednimi nawozami. Dzięki takiemu zabiegowi Twoje stare rośliny zyskają kondycję i dużą siłę kwitnienia. Dzielenie zbyt gęstej rośliny nie tylko ją odmładza, ale również pozwoli Ci uzyskać materiał do obsadzenia nowych części ogrodu.
Kiedy wykonać odmładzanie bylin?
Najlepszym okresem na odmładzanie rabatach bylinowych jest wczesna wiosna - wtedy rośliny zaczynają wegetację i mają w sobie mnóstwo energii do działania. Drugim odpowiednim terminem jest lato lub jesień - wtedy kończy się czas wegetacji i rośliny wkraczają w fazę spoczynku, co sprawia, że podział jest dla nich mniej stresujący. Pamiętaj, że początek wiosny to idealny moment, by zadbać o rośliny kwitnące latem i jesienią - są nimi między innymi kwitnące latem i jesienią ostróżki czy orliki. Natomiast lato lub wczesna jesień, a szczególnie wrzesień, to najlepszy czas, kiedy możemy się zatroszczyć o byliny kwitnące wiosną - rudbekie, kocimiętki, nachyłki, jeżówki czy żurawki. Wrzesień jest w tym kontekście wyjątkowo wdzięcznym miesiącem - ziemia jest jeszcze ciepła, rośliny mają czas ukorzenić się przed zimą, a Ty masz jeszcze dość sił po ogrodowym sezonie, żeby wziąć szpadel w dłonie i do dzieła.
Jak przebiega kuracja?
Zanim zaczniesz kurację roślin, wykonaj wstępne, dokładne oględziny, dzięki którym zauważysz, która roślina wymaga odmłodzenia. Do podziału przeznacz głównie te rośliny, które są przede wszystkim zdrowe i równomiernie wykazują ślady nowego wzrostu. Jeśli w Twoim ogrodzie zauważysz osobniki chore, proponuję, żebyś je wykopał i zniszczył - ale nie wrzucaj ich do kompostu. Rośliny słabo rosnące przesadź na nowe stanowisko, w którym zapewnisz im lepsze warunki odpowiadające ich wymaganiom świetlnym oraz glebowym.
Zanim przystąpisz do sadzenia czy też przesadzania roślin wiosną lub jesienią, zalecam Ci, abyś ulepszył ziemię przeznaczoną pod rośliny. Glebę wymieszaj z kompostem lub też dobrze rozłożonym obornikiem. Dzięki tym działaniom Twoje rośliny w nowym miejscu przyjmą się szybko, będą zdrowe i bujnie zakwitną.
Pamiętaj jednak, że jeśli wykonasz taki zabieg w okresie letnim, gdzie temperatury są wysokie, a słońce nie daje odporu, to ochroń nowo posadzone czy też podzielone rośliny przed promieniami słonecznymi, aż do ich ukorzenienia.
Jak pielęgnować rośliny po odmłodzeniu
Dla roślin, które ukorzeniasz, najważniejszym czynnikiem jest wilgotność podłoża. Rośliny świeżo posadzone należy obficie podlewać i regularnie kontrolować wilgotność gleby. Podlewaj odpowiednio do potrzeb, jednak pamiętaj o unikaniu nadmiaru wody. Wokół posadzonych roślin wyłóż grubą warstwą kory, zachowując odstęp od 2,5 do 5 cm od podstawy łodygi. Taka czynność pomoże zachować wilgoć oraz utrudni wzrost chwastów. Jeśli wymieszałeś nawóz z podłożem, to kolejne nawożenie zastosuj dopiero po 6 tygodniach.
Jak często można wykonywać zabieg odmładzania
Częstotliwość odmładzania bylin krótkowiecznych zależna jest od gatunku. Jeśli rośliny mają dobre stanowisko, dłużej zachowają ładny wygląd i walory ozdobne. Byliny najmniej trwałe, które odmładzamy co 3-4 lata, to między innymi jeżówka, ostróżki, naparstnica, łubin trwały, nachyłek wielokwiatowy. Nieco rzadziej, bo co 4-6 lat, odmładzamy zawciąg nadmorski, rudbekię błyskotliwą i żurawki. Natomiast w jednym miejscu najdłużej przetrwa kocimiętka - nawet 7-8 lat bez ingerencji.
Wskazówka
Niektóre byliny mają krótką żywotność i jeśli zauważysz osłabienie ich wzrostu, może to być znak, że nadszedł ich koniec. Takie rośliny usuwamy i zastępujemy innymi.
Rada
Warto wykorzystać liście, które opadają jesienią. Takie liście świetnie nadadzą się do nawożenia grządki bylinowej. Liście przejedź kilkakrotnie kosiarką, która je rozdrobni. Taką ściółkę wymieszaj z podłożem lub rozsyp na grządce.
Podział bylin krok po kroku - jak podzielić roślinę i nie żałować
Rozmnażanie bylin przez podział to jeden z najprostszych i najbardziej satysfakcjonujących zabiegów ogrodowych. Nie potrzebujesz do tego drogiego sprzętu - wystarczy ostry szpadel, sekator i nóż. Kluczowe słowo to "ostry" - tępe narzędzia bardziej miażdżą niż tną, a to prosta droga do chorób i infekcji. Zanim zaczniesz, skróć pędy rośliny do około 10-15 cm - tak będzie Ci łatwiej pracować i mniej stresujesz samą roślinę.
Zacznij od ostrożnego wykopu rośliny wraz z bryłą korzeniową. Warto to zrobić szpadlem, wbijając go w koło rośliny dookoła, żeby nie uszkodzić systemu korzeniowego. Gdy już masz całą kępę na wierzchu, możesz rozdzielić ją rękami (jeśli roślina jest luźna) albo użyć ostrym nożem lub dwóch wideł złożonych plecami do siebie. Każda z mniejszych części powinna mieć własny, sprawny system korzeniowy oraz kilka zdrowych pąków wzrostowych - to jej bilet do nowego życia. Przygotowane sadzonki sadzić należy możliwie szybko, by nie przesychały. Jeśli musisz je chwilę przechować, zawiń je w wilgotną jutę lub gazetę. Podział rośliny to też świetna okazja, by posadzić część z nich na nowym stanowisku w ogrodzie lub podzielić się z sąsiadem - bo z jednej okazałej kępy możesz uzyskać kilkanaście nowych roślin!
Które byliny ogrodowe najchętniej się odmładzają? Poznaj bohaterów rabat
Nie wszystkie rośliny wieloletnie podchodzą do podziału jednakowo entuzjastycznie, ale zdecydowana większość bylin ogrodowych wręcz go potrzebuje, by co roku zakwitnąć z pełną mocą. Rozmnażanie bylin to temat rzeka, ale zacznijmy od kilku gwiazd, które regularnie goszczą w naszych ogrodach.
Liliowce to absolutni rekordziści - tworzą potężne, rozbudowane kępy, które po kilku latach zaczynają słabiej kwitnąć i dosłownie "uciskają" się nawzajem. Podział przeprowadzony wrzesień lub wczesną wiosną sprawia, że każda część znów kwitnie jak szalona. Podobnie działają irysy - tu uwaga, bo ich kłącze dzielimy inaczej niż typowy system korzeniowy: każdy fragment kłącza powinien mieć przynajmniej jeden wachlarz liści i być lekko odsłonięty po posadzeniu. Funkcja ozdobna irysa zostaje przywrócona niemal natychmiast po zabiegu.
Funkia to z kolei roślina, która potrafi rosnąć w jednym miejscu nawet dekadę, ale jej podział co kilka lat sprawia, że znów wygląda jak świeżo kupiona. Podobnie bergenie - tworzą rozległe kłącza i chętnie dają się dzielić. Zawilce i konwalia potrafią rozrastać się błyskawicznie, więc kontrolowanie ich przez podział to wręcz konieczność, jeśli nie chcesz, żeby zdominowały cały ogród. Ciemiernik z kolei jest nieco bardziej kapryśny - nie lubi być ruszany, więc jego podział wykonujemy rzadko i z szacunkiem. Języczki i piwonie to kolejne byliny, przy których warto zachować ostrożność: piwonie szczególnie niechętnie znoszą częste przesadzanie, ale gdy już to zrobimy raz na wiele lat, odwdzięczają się okazałym kwitnieniem w kolejnych sezonach.
Pamiętaj - każda kępa, którą dzielisz, to naturalny proces, a nie brutalna operacja. Byliny zaczynają tracić swój dawny blask, bo po prostu im ciasno i brakuje im świeżej przestrzeni. Daj im nowe miejsce, świeżą ziemię i odrobinę cierpliwości - a wkrótce będziesz cieszyć się pięknem ogrodu, jakby rabaty urządzono od nowa.
