Na naszym rynku obecnie jest bardzo duża gama winorośli do wyboru. Są odmiany, które mają smaczne, duże i słodkie owoce oraz mniejsze winogrona wykorzystywane do przetwórstwa. Uprawa winorośli zyskuje w Polsce coraz większą popularność – i nic dziwnego, bo własne winogrono prosto z ogrodu to coś zupełnie innego niż to ze sklepu.
Zatem jaką odmianę wybrać, aby móc posadzić krzew winorośli i cieszyć się własnymi, ekologicznymi owocami winogron? Wszystko zależy od tego, w jaki sposób chcemy wykorzystać owoce winorośli. Jeśli myślimy o zbiorze dużych i smacznych winogron do bezpośredniego spożycia na surowo, warto zakupić odmianę deserową oraz bezpestkową. Jeśli natomiast myślimy o wyrobie własnego, swojskiego wina – warto zaopatrzyć się w odmiany przerobowe, których owoce może nie są rewelacyjne w smaku, ale obficie plonują i świetnie sprawdzą się w produkcji wina.
Odmiany winogron do ogrodu – od czego zacząć?
Zanim zdecydujesz się wybrać odpowiednie odmiany winogron do ogrodu, warto zadać sobie kilka pytań. Czy masz w ogrodzie miejsce osłonięte od wiatru i dobrze nasłonecznione? Czy gleba jest przepuszczalna i ciepła? Polski klimat bywa kapryśny – i choć przez ostatnie lata poczuliśmy się niemal jak na południu Europy, zmienne warunki pogodowe wciąż potrafią zaskoczyć nawet doświadczonego ogrodnika. Dlatego wybrać odmianę winorośli trzeba z głową, biorąc pod uwagę warunki klimatyczne swojej działki. Ogólna zasada jest prosta: im chłodniejszy rejon, tym bardziej odporny krzew powinieneś sadzić. Winorośl lubi ciepło i dobre nasłonecznienie – to jej paliwo do działania. Posadzić ją najlepiej w miejscu, gdzie słońce gości od maja do października bez większych przerw, a gleba szybko się nagrzewa i nie zatrzymuje wody. Dobra wiadomość jest taka, że najlepsze odmiany dostępne dziś na rynku są znacznie bardziej wytrzymałe niż ich przodkowie sprzed kilkudziesięciu lat – winnica w polskim ogrodzie to dziś zupełnie realna perspektywa.
Najlepsze odmiany winorośli do spożycia na świeżo
Jeśli chcemy mieć w ogrodzie winorośl, która da nam duże, soczyste owoce, musimy wybrać odmianę deserową krzewu. Ale pamiętajmy, że takie odmiany bywają wrażliwe na przemarzanie – szczególnie narażone są pąki, które przy silnych mrozach mogą przemarzać i nie wybudzić się do wegetacji wiosną. Dlatego warto dokładniej przemyśleć zakup krzewu winorośli i postawić na odmianę najbardziej odporną na przemarzanie.
Wśród odmian deserowych prawdziwą gwiazdą jest Swenson Red – winorośl Swenson Red to klasyk, który pojawia się w niemal każdym zestawieniu najlepszych winorośli do polskich ogrodów. Odmiana winorośli Swenson zachwyca truskawkowo-malinowym aromatem owoców, które dojrzewają już pod koniec sierpnia. Nie ma specjalnych wymagań co do podłoża, rośnie szybko i należy do grupy najsłodszych winogron – nadaje się też do sporządzania win likierowych. Odporność na mróz sięga tu -26°C, co w naszym klimacie robi naprawdę duże wrażenie.
Kolejną ciekawą propozycją jest odmiana „V 68021" – kanadyjska winorośl o jasno różowych owocach i wczesnej porze dojrzewania. Jej odporność na mróz jest wysoka, choć niestety jest podatna na mączniaka rzekomego. Smaczną alternatywą jest „Aurora" – odmiana o jasnych, żółtawych owocach dojrzewających w połowie września, bardzo plenna i odporna na choroby. Warto też wspomnieć o odmianie „Reliance", która świetnie sprawdza się w naszym klimacie. Jej odporność na choroby grzybowe jest godna pochwały, a jagody – średniej wielkości, bezpestkowe – nadają się idealnie do spożycia na surowo.
Coraz większym zainteresowaniem cieszy się też winorośl Regina – odmiana o dużych, jasnych owocach z wyraźnym aromatem, która dobrze znosi warunki klimatyczne środkowej Europy. Winorośl Regina to propozycja dla tych, którzy cenią sobie smaczne owoce i efektowny wygląd krzewu – zarówno na pergoli, jak i na altanie.
Odmiany przerobowe winorośli – winogrona na wino z własnego ogrodu
Odmiany przerobowe dostępne na rynku to winoroślą bardziej odporna na mrozy i dużo bardziej plenna niż odmiany deserowe. Jeśli marzysz o tym, żeby cieszyć się smakiem własnych win i soków, to właśnie te odmiany winorośli powinny trafić na Twoją listę zakupów. Winogrona na wino nie muszą być największe ani najsłodsze – liczy się tu zawartość cukru, aromat i obfitość plonu.
Bardzo dobrą odmianą do amatorskiej uprawy jest „Leon Millot". Ma ona fioletowe owoce o jasnoczerwonym zabarwieniu miąższu. Charakteryzuje się wysoką mrozoodpornością do -28°C. Wino uzyskane z tej odmiany jest dobrej jakości, o ciekawym aromacie wiśni, bzu i tytoniu. To jedna z najlepszych odmian z grupy tzw. „frankoamerykanów".
Muscat Bleu – to odmiana deserowa pochodząca ze Szwajcarii, która jednak doskonale sprawdza się też w produkcji wina. Muscat Bleu rośnie umiarkowanie silnie, jest bardzo plenny i wykazuje odporność na choroby. Miąższ ma smaczny, o lekko muszkatowym aromacie. Grona średniej wielkości dojrzewają w połowie września. Nadaje się do uprawiania na terenie całego kraju – w naszym klimacie radzi sobie naprawdę dobrze.
Kolejną ciekawą propozycją jest „Cascade" – odmiana pochodząca z Francji, zupełnie odporna na choroby grzybowe, o wysokiej plenności. Jej owoce dojrzewają w połowie października, a muszkatowo-cytrusowy smak zadowoli najbardziej wybrednych smakoszy. Na uwagę zasługuje też „Bianca" z Węgier – odmiana o jasnych, zielonkawożółtych owocach, wyjątkowo odporna na choroby grzybowe oraz mróz. Jedna z najbardziej plennych winorośli dostępnych na rynku.
Wśród odmian przerobowych nie sposób pominąć Rondo – odmiany o ciemnych, niemal granatowych owocach i intensywnym smaku, która zyskała sobie uznanie wśród polskich winiarzy amatorów. Odmiana winorośli Rondo charakteryzuje się wysoką odpornością na mróz oraz choroby, a wino z niej produkowane ma głęboki kolor i wyrazisty charakter. Rondo to odpowiedź na pytanie, jak uprawiać winorośl w chłodniejszym klimacie bez ciągłego drżenia o plony.
Winorośl nero i inne odmiany o ciemnych owocach – czy warto uprawiać?
Winorośl Nero to odmiana, która coraz śmielej pojawia się w polskich ogrodach i winnicach. Odmiana o ciemnych, prawie czarnych owocach zachwyca intensywnym kolorem i bogatym smakiem – idealna zarówno do bezpośredniego spożycia, jak i do wyrobu ciemnych win o wyraźnym charakterze. Nero świetnie sprawdza się na pergoli lub altanie, gdzie jej ciemne grona tworzą prawdziwie efektowną dekorację. Jeśli szukasz odmiany winorośli, która łączy urodę z plennością – zdecydowanie warto wybrać właśnie tę.
Uprawa winorośli o ciemnych owocach w Polsce jest jak najbardziej możliwa, choć wymaga nieco więcej uwagi przy wyborze miejsca. Najlepsze warunki do wzrostu to stanowisko ciepłe, osłonięte, z przepuszczalną glebą. Takie odmiany są zazwyczaj bardziej odporne niż klasyczne europejskie winorośle – ich odporność na mróz i choroby grzybowe jest jednym z głównych atutów. Choroby i szkodniki to temat, którego nie można pomijać przy planowaniu uprawy – dlatego warto wybierać odmiany bardziej odporne, które nie będą wymagały intensywnego opryskiwania przez cały sezon. Wysoka odporność na choroby grzybowe to coś, na co szczególnie warto zwracać uwagę przy zakupie sadzonek winorośli.
Jak sadzić winorośl i gdzie kupić sadzonki – praktyczne wskazówki
Zanim zaczniesz sadzić winorośl, zaplanuj miejsce z wyprzedzeniem. Krzew winorośli to długoletni lokator Twojego ogrodu – może owocować przez kilkadziesiąt lat, więc pośpiech nie jest tu wskazany. Sadzonki winorośli najlepiej sadzić wiosną, po ustąpieniu przymrozków, w dobrze przygotowaną, żyzną glebę. Pamiętaj, że winorośl lubi miejsca ciepłe i przewiewne – ale nie narażone na silne wiatry, bo te mogą uszkadzać młode pędy.
Najlepsze odmiany winorośli dostępne są w formie sadzonek zarówno w szkółkach, jak i w sklepach ogrodniczych online. Przy zakupie zwróć uwagę na odporność na mróz oraz odporność na choroby – to dwa kluczowe parametry, które zdecydują, czy będziesz cieszyć się owocami, czy tylko walczył z problemami. Jeśli dopiero zaczynasz swoją przygodę z uprawą winorośli, postaw na najpopularniejsze odmiany, które mają potwierdzoną skuteczność w naszych warunkach klimatycznych – Swenson Red, Muscat Bleu, Rondo czy Bianca to bezpieczny wybór dla każdego ogrodnika-amatora. To właśnie te najpopularniejsze odmiany winogron do ogrodu zbierają najlepsze opinie wśród polskich działkowców i są dostępne praktycznie w każdej większej szkółce. Warto wybierać odmiany sprawdzone, żeby nie tracić czasu i energii na eksperymenty – szczególnie gdy chodzi o wieloletnią uprawę w gruncie na pergoli lub altanie.
Pamiętaj!
Jeśli chcesz, żeby Twoja winorośl z roku na rok była obsypana dużą ilością smacznych winogron, nie możesz zapomnieć o cięciu pnącza. Jest to szczególnie ważne u odmian, które cechują się silnym wzrostem – jak Swenson Red, Reliance czy Leon Millot. Regularne cięcie to podstawa – bez niego krzew winorośli rozrośnie się bujnie, ale kosztem owoców.
