U schyłku wakacji sierpień w ogrodzie to czas, gdy natura gra na pełnych obrotach – ale i my nie możemy sobie pozwolić na zbyt długie leżakowanie. Ogród, choć w pełni tętniący życiem, potrzebuje naszej pomocy, aby w następnym roku na wiosnę ruszyć pełną parą.
Sierpień to czas, kiedy cieszymy się zbiorem owoców i warzyw, cudownie kwitnącymi, kolorowymi kwiatami. Ale także w tym miesiącu jest wiele prac pielęgnacyjnych do wykonania – a w szczególności od połowy sierpnia tempo robót wyraźnie rośnie. Dobry kalendarz ogrodnika na sierpień to nie luksus, to konieczność.
Jakie prace wykonujemy pod koniec wakacji w ogrodzie?
1. Pielęgnacja rabat kwiatowych
Sierpień to czas, kiedy wiele kwiatów ogrodowych jeszcze kwitnie – dlatego musimy pamiętać o odchwaszczaniu takich grządek. Nie zapominamy również o podlewaniu oraz usuwaniu przekwitniętych kwiatostanów, dzięki czemu wzmocnimy kwitnienie roślin. Warto w tym miesiącu również przyciąć lawendę oraz rośliny wodne. Pamiętajmy też o zbiorach nasion na przyszłoroczny siew. Rośliny bylinowe zaprzestajemy nawozić nawozami zawierającymi azot – sierpień to moment, gdy byliny wolą spokój niż kolejną dawkę „pobudzacza".
Sierpień to także doskonały czas na rozsadzanie i podział roślin. Przed zimą będą miały szansę, aby się ukorzenić. Rośliny, które możemy dzielić, to np.: fiołki, floks, smagliczka, dąbrówka, barwinek, kosaciec, goździki brodate. Piwonie również dzielimy w sierpniu, lecz dopiero po połowie miesiąca. W sierpniu sadzimy też rośliny cebulowe, takie jak zimowity i krokusy siewne, które zakwitną jeszcze tej jesieni. Ponadto zasadzić możemy rośliny cebulowe kwitnące wczesną wiosną – lilie i przebiśniegi (pierwsza połowa sierpnia) oraz narcyzy i szachownice (druga połowa miesiąca).
2. Cięcie i sadzenie krzewów
Sierpień to ostatni miesiąc na cięcie żywopłotów – kto to odkłada, potem żałuje. Pamiętajmy, że jeśli od młodych lat nie będziemy formować i przycinać żywotników, w późniejszych latach będą nieestetycznie wyglądały, szczególnie w dolnych partiach rośliny. W tym miesiącu, w drugiej połowie, przycinamy też krzewy i drzewa iglaste – w grę wchodzą tutaj cyprysiki, cisy, jałowce, choiny i modrzewie. Cięcie iglaków w tym terminie pozwala im spokojnie zagoić rany przed zimą.
W sierpniu możemy także przesadzać drzewa i krzewy iglaste oraz wiecznie zielone – to właśnie drzewa i krzewy iglaste najlepiej przyjmują się, gdy przesadzamy je na przełomie lata i jesieni. Przesadzone rośliny będą nam wdzięczne za zasilenie specjalnym nawozem dla iglaków. Warto też zastosować szczepionkę mikoryzową, która działa jak „asystent przeprowadzki" – pomaga roślinie odnaleźć się w nowym miejscu. Do końca miesiąca pobieramy z drzew i krzewów liściastych sadzonki półzdrewniałe.
Po zbiorach przeprowadzamy cięcia prześwietlające wiśni, czereśni, grusz i śliw – prześwietlać warto regularnie, bo zagęszczona korona to zaproszenie dla chorób. U jabłoni i grusz, których owoce dojrzewają pod koniec sierpnia lub na początku września, na początku miesiąca można również przyciąć gałęzie, by zapewnić lepszy dostęp światła dojrzewającym owocom – tak samo postępujemy z pędami winorośli. Krzewy porzeczek i agrestów przycinamy tak, aby prześwietlić krzew i wpuścić do środka słońce. Malina, która owocuje raz w roku, wymaga usunięcia pędów, na których w tym roku pojawiły się owoce – należy usunąć je przy samej ziemi.
4. Usuwanie ziół
W tym miesiącu należy zakończyć zbiór ziół, takich jak tymianek i szałwia lekarska, gdyż ich pędy wymagają czasu na przygotowanie się do nadejścia zimy. Zioła to wdzięczne rośliny – ale tylko pod warunkiem, że nie zapomnimy o nich w sierpniu. Po zasuszeniu zioła przechowujemy w dobrze zamkniętych naczyniach, bo wilgoć to ich największy wróg. Po zakończeniu zbiorów należy usunąć z ziemi i spalić pozostałości po ziołach, co pozwoli uniknąć chorób i ataków szkodników w przyszłym sezonie.
5. Przesadzanie truskawek
Po zbiorach truskawki trzeba przede wszystkim odchwaścić i przyciąć wszystkie pędy na wysokości ok. 5 cm. W sierpniu można także ostatni raz w tym roku zastosować nawożenie i zastosować oprysk, jeżeli rośliny chorowały. Truskawki co 3–4 lata powinniśmy przesadzić. Może być to miejsce, w którym wcześniej uprawialiśmy aksamitki, warzywa cebulowe, gorczycę lub rośliny motylkowe. Nie sadźmy truskawek tam, gdzie wcześniej rosły pomidory – to złe sąsiedztwo w historii działki. Zagon pod truskawki przygotowujemy z tygodniowym wyprzedzeniem: glebę przekopujemy i odchwaszczamy. Tuż przed sadzeniem korzenie truskawek warto na 30 minut zanurzyć w wodzie, a po sadzeniu rośliny obficie podlewać. Truskawki sadzone na początku sierpnia zdążą się w tym sezonie ukorzenić i zawiązać pąki kwiatowe.
6. Wysiew warzyw w sierpniu
W tym miesiącu wysiewamy warzywa poplonowe na zbiór jesienny – poplon to świetny sposób, żeby gleba nie „stała bezczynnie" po letnich zbiorach. Z początkiem miesiąca należy wysiać szpinak, sałatę masłową, endywię, koper ogrodowy, kapustę pekińską, rzodkiew i rzepę. Nieco później, w połowie miesiąca, wysiewamy nasiona roszponki i szczawiu. Warto też pamiętać o marchwi – niektóre odmiany możemy jeszcze siać na początku sierpnia z myślą o jesiennym zbiorze. Jarmuż z kolei to jedno z tych warzyw, którym lekkie przymrozki służą – nabiera wtedy słodyczy. Sierpniowy siew to inwestycja w pełną lodówkę jesienią.
7. Pielęgnacja roślin balkonowych
W skrzynkach na balkonach i tarasach powinniśmy spulchnić ziemię stwardniałą na skutek regularnego podlewania roślin. Możemy to zrobić, delikatnie ruszając górną warstwę podłoża małymi „pazurkami" ogrodniczymi – uważamy przy tym, żeby nie uszkodzić korzeni. Sierpień to doskonały czas na zrobienie sadzonek pelargonii. Takie małe sadzonki trzymamy w ciepłym, ale nie gorącym pomieszczeniu aż do maja, kiedy będzie można wysadzić je na zewnątrz.
8. Pielęgnacja i zakładanie trawnika
Sierpień to także doskonały czas na założenie trawnika z siewu. Taki młody trawnik przed nadejściem mrozów będziemy mogli skosić – dzięki czemu trawy na następny rok będą bujnie i pięknie rosły. W sierpniu należy też stary trawnik regularnie kosić i podlewać. Kosimy go nieco wyżej niż wiosną – sierpniowy upał to nie czas na militarne strzyżenie na krótko. Nawet jeśli gleba sprawia wrażenie suchej, trawnik trzeba podlewać systematycznie, bo suszę znosi gorzej, niż mogłoby się wydawać. Nawozimy trawnik nawozami jesiennymi, uboższymi w azot – to działa jak sygnał dla trawy: czas szykować się na zimę, nie rosnąć w niebogłosy.
Sierpień w ogrodzie – co zasadzić, a czego nie odkładać na później?
Ogrodzie w sierpniu nie brakuje zadań, które wyglądają niepozornie, a mają ogromny wpływ na to, jak ogród będzie wyglądał następnej wiosny. Jednym z takich zadań jest właśnie sadzenie – zarówno roślin cebulowych, jak i nowych krzewów. Sierpień warto potraktować jak ostatni dzwonek dla wielu gatunków: rośliny posadzone teraz mają jeszcze kilka tygodni ciepłej gleby, żeby się zakorzenić, zanim przyjdą chłody.
Jeśli planujesz posadzić nowe rośliny ozdobne na rabatach, zrób to przed końcem miesiąca. Rośliny cebulowe kwitnące wiosną – jak tulipany, hiacynty czy narcyzy – najlepiej zasadzić właśnie teraz lub na początku września. Pamiętaj też, że roślinach ozdobnych takich jak floks czy lilie, które kwitną latem, warto dać nieco więcej wody w czasie upałów – podlewać je najlepiej wieczorem, żeby woda nie parowała natychmiast w słońcu. Sierpień wymaga szczególnej troski o nawodnienie całego ogrodu – zarówno warzywnika, jak i rabat kwiatowych.
Koniec sierpnia to też dobry moment, żeby spojrzeć na ogród z lotu ptaka i zaplanować zmiany na jesień. Co się sprawdziło? Gdzie było za ciasno? Gdzie krzew urósł za bardzo i zasłania światło sąsiadom? Te obserwacje są bezcenne przy planowaniu jesiennych nasadzeń. Dobry ogrodniczy kalendarz ogrodnika zawsze zaczyna się od uważnej obserwacji – a sierpień, ze swoją obfitością i chaosem dojrzewania, jest do tego najlepszą porą.
Drzewa i krzewy w sierpniu – letnie cięcie i przygotowanie do jesieni
Drzewa i krzewy to kręgosłup każdego ogrodu – i właśnie sierpień jest miesiącem, w którym wymagają od nas szczególnej uwagi. Letnie cięcie to jeden z tych zabiegów, o których wielu ogrodników zapomina, skupiając się na warzywach i kwiatach. A szkoda, bo dobrze przeprowadzone cięcie latem poprawia jakość owoców, poprawia wentylację korony i po prostu sprawia, że ogród wygląda zadbanie.
W drugiej połowie miesiąca przycinamy krzewy iglaste – szczególnie te formowane w żywopłoty lub topiaria. Cisy, jałowce i modrzewie znoszą sierpniowe cięcie bardzo dobrze, o ile robimy to z głową i ostrymi narzędziami. Warto też w sierpniu prześwietlać starsze drzewa owocowe – jabłoń czy czereśnia po letnim cięciu lepiej „oddycha", a owoce dojrzewają równomierniej. Pamiętaj: zbyt gęsta korona to jak koc na głowie w upalny dzień – nikomu nie służy.
Sierpniu należy też przyjrzeć się krzewom ozdobnym – berberys, lilak czy forsycja po kwitnieniu mogą wymagać lekkiego przycięcia, żeby nie traciły pokroju. Sadzonki pobrane teraz z krzewów liściastych możemy ukorzenić w szklarni lub na parapecie i już wiosną mieć gotowe nowe rośliny do obsadzenia ogrodu. To tanie i satysfakcjonujące rozmnażanie – prawdziwy ogrodniczy recykling. Sierpniowy ogród to nie tylko praca, to też przyjemność z obserwowania, jak każda nasadzona roślina i każde cięcie procentuje z czasem.
