Pięknie kwitnące na wiosnę, cudownie zielone zimą – to właśnie krzewy ozdobne przede wszystkim upiększają nasze ogrody! Sadzenie krzewów to jedna z najważniejszych czynności w ogrodzie. Od właściwego posadzenia krzewów zależy ich długowieczność. Prawidłowo wsadzone będą także szybciej rosły i ładniej wyglądały, a to w ogrodzie jest najważniejsze. Jeśli chcesz wiedzieć, jak prawidłowo sadzić krzewy i cieszyć się bujną zielenią przez lata – ten poradnik jest właśnie dla Ciebie.
Już na samym początku, czyli w trakcie kupowania sadzonek krzewów ozdobnych, decydujemy o tym, czy nasza roślina będzie prawidłowo i zdrowo rosła. Kupując drzewa i krzewy, wybierajmy egzemplarze bez uszkodzeń, których kora nie ma przebarwień i się nie łuszczy. Drzewa i krzewy w pojemnikach powinny mieć liście intensywnej barwy, bez plam, dziur i nalotu. Warto zwrócić uwagę, czy gleba, w której rosną, nie jest sucha, a z otworów w dnie nie wystają korzenie – bo wtedy rośliny gorzej się przyjmują. Dobry wybór w szkółce to połowa sukcesu.
Kiedy sadzić krzewy i drzewa – termin sadzenia ma znaczenie
Odpowiedni termin sadzenia to coś, o czym wielu początkujących ogrodników zapomina – a potem dziwią się, że rośliny marnieją. Większość krzewów ozdobnych sprzedawana jest w pojemnikach i można je posadzić właściwie przez cały okres wegetacyjny – od wiosny aż do późnej jesieni. To wygodne, bo nie trzeba pilnować konkretnej daty w kalendarzu. Krzewy przeznaczone na żywopłoty oraz drzewka owocowe sprzedawane są często z odkrytymi korzeniami. Można je sadzić w stanie bezlistnym, czyli jesienią albo wczesną wiosną. Ważne, żeby nie zwlekać – rośliny trzeba posadzić zaraz po przywiezieniu do ogrodu i nie dopuścić do przeschnięcia korzeni, bo to dla nich jak kilkudniowa susza bez ani kropli wody.
Gdy nie jesteśmy w stanie posadzić ich od razu, rośliny trzeba zadołować. W tym celu w ocienionym miejscu należy wykopać dół, ułożyć w nim rośliny i obsypać wilgotną ziemią do jednej trzeciej wysokości. To taki ogrodniczy „parking awaryjny" dla roślin czekających na swoje miejsce w ogrodzie. Pamiętaj, że rośliny sadzone jesienią muszą zdążyć się ukorzenić przed pierwszymi silnymi przymrozkami, dlatego nie odkładaj sadzenia drzew i krzewów na ostatnią chwilę. Im wcześniej system korzeniowy wejdzie w glebę, tym lepiej roślina przetrwa zimę.
Przygotowanie gleby pod sadzenie drzew i krzewów – fundament całej roboty
Jak przygotować miejsce pod krzew?
Przygotowanie gleby to krok, który wielu ogrodników traktuje po macoszemu – a potem zastanawiają się, czemu krzew stoi i nie rośnie. Tymczasem dobrze przygotowane podłoże to jak solidny fundament pod dom: bez niego wszystko inne idzie na marne. Gleba, w której chcemy posadzić krzewy, powinna być dokładnie odchwaszczona i przekopana – najlepiej na szerokość dwa razy większą niż bryła korzeniowa, a głębokość na około dwie długości szpadla. Usuwamy przy tym wszystkie chwasty i kamienie, które mogłyby utrudniać rozrastanie się korzeni w głąb gleby.
Do ziemi warto dodać kompost lub dobrze rozłożony obornik – to naturalne doładowanie dla gleby, które poprawi jej strukturę gleby i dostarczy mnóstwa składników odżywczych. Możesz też dosypać nawóz mineralny, np. Azofoską. Nawożenie organiczne w postaci kompostu czy obornika sprawi, że gleba stanie się pulchna i żyzna, a nowe nasadzenia od razu dostaną solidny zastrzyk energii. Jedynie rośliny wrzosowate (azalie, kalmie, pierisy, różaneczniki, wrzosy i wrzośce) muszą rosnąć w kwaśnym podłożu. Można je kupić w sklepach ogrodniczych lub zrobić samemu, mieszając równe ilości kwaśnego torfu, przekompostowanej kory i ziemi liściowej – zamiast niej można użyć kompostu lub żyznej ziemi. Warto sprawdzić też odczyn gleby za pomocą prostego testu pH – to ważne szczególnie dla roślin, które mają konkretne wymagania co do kwasowości podłoża.
Jak sadzić drzewa i krzewy – instrukcja krok po kroku
- Na dno dołka przygotowanego pod drzewo lub krzew nasypujemy żyznej gleby i umieszczamy na niej roślinę wyjętą z doniczki, uważając, by spomiędzy jej korzeni nie osypała się ziemia. Głębokość dołka powinna być taka, by system korzeniowy miał swobodę i nie był ściśnięty. Roślinom sadzonym z odkrytym systemem korzeniowym przycinamy zbyt długie i uszkodzone korzenie, a następnie rozprostowujemy je i rozkładamy na żyznej glebie w dołku.
- Roślinę obsypujemy żyzną ziemią i ubijamy ją, a wokół jej pnia formujemy zagłębienie i wypełniamy je wodą. Mocne podlanie tuż po posadzeniu sprawia, że mokra gleba dokładnie oplata korzenie i roślina lepiej się przyjmuje. Pamiętaj, by drzewka przywiązać do palików – szczególnie te bardziej rozłożyste, narażone na działanie wpływem wiatru.
- Krzewy sadzone jesienią trzeba warto zabezpieczyć przed mrozem, obsypując je kopczykami ziemi. Dodatkowo można je okryć liśćmi albo świerkowymi gałązkami. Wiosną, kiedy ziemia rozmarznie, trzeba rozgarnąć kopczyki i warto ponownie uformować zagłębienie, w którym będzie gromadziła się woda.
- Krzewy i drzewka, które sadzimy z odkrytymi korzeniami, wymagają przycięcia korony – pędy należy skrócić o 1/3. Przycięcie korony pomaga przywrócić równowagę pomiędzy częścią nadziemną a korzeniami rośliny. To trochę jak reset systemu – chwilowy stres, ale za to potem roślina rośnie jak szalona.
Sadzenie drzew i krzewów owocowych – kilka słów dla miłośników własnych owoców
Jeśli marzysz o tym, żeby móc zrywać własne owoce prosto z gałęzi, to sadzenie drzew i krzewów owocowych rządzi się kilkoma dodatkowymi zasadami, o których warto wiedzieć. Drzewa owocowe i rośliny owocowe w ogóle są trochę bardziej wymagające niż ozdobne – ale efekty w postaci jabłek, gruszek czy porzeczek wynagradzają każdy wysiłek.
Przede wszystkim, kupując drzewka owocowe w szkółce, zwróć uwagę na miejsce szczepienia – powinno być wyraźnie widoczne i znajdować się kilka centymetrów ponad powierzchnią ziemi po posadzeniu. Zakopanie go zbyt głęboko może sprawić, że drzewko zacznie tworzyć własne korzenie powyżej punktu szczepienia, co bywa kłopotliwe. Zachowaj właściwą głębokość sadzenia! Drzewa i krzewy owocowe najlepiej sadzić jesienią lub wczesną wiosną – wtedy system korzeniowy ma czas, żeby dobrze wejść w glebę przed sezonem wegetacyjnym. Owocowe najlepiej przyjmują się właśnie wtedy, gdy temperatura nie jest zbyt wysoka i gleba zachowuje wilgoć.
Pamiętaj też o odpowiednim rozstawie – rośliny posadzone zbyt blisko siebie będą ze sobą konkurować o wodę, składniki odżywcze i dostęp do światła. Zbyt gęste nasadzenia ograniczają też cyrkulację powietrza, co sprzyja chorobom grzybowym. Sadzenia drzew i krzewów owocowych nie warto robić na hurra – lepiej zaplanować rozmieszczenie z głową, żeby każda roślina miała swoje królestwo i mogła się swobodnie rozrastać. Zadbaj też o materię organiczną w glebie – dobrze przygotowane podłoże bogate w obornik lub kompost to przepis na zdrowy system korzeniowy i obfite plony w kilku sezonach.
Jak zadbać o świeżo posadzone krzewy i drzewa?
Po posadzeniu, w pierwszym roku nie trzeba krzewów nawozić, a jedynie odchwaszczać glebę wokół nich oraz regularnie podlewać. Chwasty usuwamy regularnie, bo inaczej skutecznie odbiorą nowym roślinom wodę i składniki odżywcze. Wokół krzewu dobrze jest wyściółkować ziemię np. przekompostowaną korą – zapobiegnie to nadmiernemu rozwojowi chwastów, a także zabezpieczy glebę przed wysychaniem. Ściółka działa jak koldra dla wierzchniej warstwy gleby, utrzymując w niej wilgoć i temperaturę.
W kolejnych latach na wiosnę trzeba roślinę nawieźć – najlepiej kompostem bądź nawozem mineralnym przeznaczonym dla odpowiedniego gatunku lub grupy roślin. Podlewamy właściwie tylko w okresie nadmiernej suszy, szczególnie w przypadku gdy wystąpi ona podczas kwitnienia krzewu. Nawożenie można powtórzyć wczesnym latem, ale nie później niż w lipcu – w dalszym okresie wegetacyjnym rośliny szykują się już do zimy i takie pobudzenie nawozami mineralnymi może sprawić, że łatwiej przemarzną.
Szkółki roślin – gdzie kupować drzewa i krzewy przeznaczone do sadzenia?
Wybór dobrego źródła zakupu to coś, o czym rzadko się mówi, a ma ogromne znaczenie. Szkółki ogrodnicze to najlepsze miejsce, jeśli zależy Ci na zdrowych, dobrze uformowanych roślinach z pewnym pochodzeniem. W renomowanej szkółce znajdziesz zarówno krzewy ozdobne, jak i drzewka owocowe z udokumentowanymi szczepieniami i gwarancją jakości. Rośliny przeznaczone do sadzenia w pojemnikach mają zazwyczaj lepiej rozwinięty system korzeniowy niż te z odkrytymi korzeniami, bo rosły już w docelowym podłożu.
Kupując nowe rośliny, zwracaj uwagę na kondycję pędów – powinny być sprężyste, bez widocznych uszkodzeń czy oznak chorób. Rośliny niewielkie, ale zdrowe i dobrze ukorzenione, często lepiej się przyjmują niż duże okazy, które mają trudniejszy start po przesadzeniu. Warto poświęcić chwilę na przygotowanie listy potrzeb przed wizytą w szkółce – jakie gatunki, w jakich ilościach i do jakich miejsc w ogrodzie. Dzięki temu unikniesz impulsowych zakupów i będziesz mógł zaplanować nowe nasadzenia z głową, zapewniając każdej roślinie warunki do zdrowego wzrostu.
Najczęstsze błędy przy sadzeniu krzewów i drzew
Najczęstsze błędy przy sadzeniu krzewów i drzew i krzewów owocowych to coś, co powtarza się od ogródka do ogródka – i warto je znać, żeby samemu ich nie popełniać. Po pierwsze: zła głębokość sadzenia. Rośliny posadzone zbyt głęboko duszą się i nie mogą prawidłowo oddychać – ich system korzeniowy traci dostęp do tlenu z głębszych warstw gleby. Z kolei posadzone zbyt płytko są podatne na przesuszenie i działanie mrozu.
Po drugie: brak odpowiedniego przygotowanego podłoża. Wrzucenie krzewu do twardej, zbrylonej ziemi bez żadnego przygotowania gleby to prosta droga do rozczarowania. W przypadku krzewów ozdobnych często wystarczy dodać trochę kompostu i przekopać glebę, ale przy drzewach owocowych warto się postarać bardziej i sięgnąć po obornik czy materię organiczną. Po trzecie: zapominanie o podlewaniu tuż po posadzeniu – to właśnie wtedy woda jest dla rośliny na wagę złota. Sadzić drzewa i krzewy bez solidnego podlania na starcie to trochę jak wysyłanie kogoś na maraton bez butelki wody. Pamiętaj o tym zawsze, kiedy decydujesz się posadzić rośliny w swoim ogrodzie – czy to wiosną, czy jesienią.
Sadzić drzewa i krzewy można przez cały sezon, ale kluczem do sukcesu jest zawsze właściwy termin, dobre przygotowanym podłożu i cierpliwość. Posadzić rośliny to dopiero początek – prawdziwa satysfakcja przychodzi, gdy w kilku sezonach zobaczysz, jak ogród nabiera kształtu dokładnie tak, jak sobie wymarzyłeś.
