Dlaczego kompost jest zaliczany do nawozów naturalnych?
Oto kilka prawd o kompostowaniu, które warto znać!
Kompost jest najlepszym i najtańszym nawozem, jeśli zrobimy go sami! Stosując kompost nie tylko dostarczamy do gleby ważnych pierwiastków i minerałów, ale także poprawiamy jej strukturę. Nie dziwi nas więc fakt, że wiele, wiele lat temu kompost był nazywany „Złotem ogrodników".
Dlaczego kompost jest nawozem naturalnym najwyższej klasy?
Każdy z nas wie, że właściwe nawożenie roślin jest niezbędnym warunkiem do osiągnięcia najlepszych efektów w postaci wzrostu, kwitnięcia i owocowania. Niektóre gatunki i odmiany możemy uprawiać na mniej żyznych glebach, natomiast inne są bardziej wymagające i potrzebują wysokiej jakości ziemi i dużej ilości składników mineralnych. Każda jednak roślina będzie nam wdzięczna, jeśli podarujemy jej lepsze warunki do wzrostu i rozwoju, i z pewnością odwdzięczy się nam upiększając krajobraz wokół naszych domów. A najlepiej zrobimy to używając właśnie kompostu.
Kompost to najbardziej wartościowy nawóz naturalny, jakim możemy nawozić glebę — zapewnia także odpowiedni poziom próchnicy, która działa jak gąbka zatrzymująca wodę i składniki odżywcze. To przefermentowana mieszanina odpadów i resztek organicznych, które z czasem zamieniają się w coś w rodzaju eliksiru życia dla gleby. Kompost jest przetwarzany przez dżdżownice, dzięki czemu fermentacja i przemiany fizyko-chemiczne zachodzą w szybszym tempie, a gotowy produkt jest o wiele bardziej przyswajalny dla roślin niż surowe składniki.
Każdy, kto ma chociaż mały kawałek ogrodu obok domu czy na działce, może samodzielnie zrobić swój własny kompostownik, w ten sposób oszczędzając czas i pieniądze potrzebne na zakup wielu różnego rodzaju nawozów dostępnych w sklepach.
Z czego i w jakim miejscu możemy zrobić kompost?
Wielką zaletą kompostu jest to, że możemy go zrobić właściwie ze wszystkich resztek naturalnych, jakie mamy w naszym gospodarstwie domowym. Możemy wykorzystać do niego m.in.:
- Wszelkie obierki z warzyw i owoców
- Fusy z kawy i herbaty
- Gałęzie z drzew i krzewów
- Skoszoną trawę
- Zielone pędy roślin
- Zgrabione liście
- Bulwy, korzenie oraz zgniłe owoce i warzywo
- Różnego rodzaju resztki i odpady organiczne z ogrodu oraz działki
Miejsce, w którym chcemy zrobić kompost, powinno być na podłożu przepuszczalnym oraz znajdować się na niewielkim wzniesieniu, aby wody opadowe mogły z niego swobodnie spływać. Powinno również znajdować się w zacienionej części ogrodu oraz osłoniętej od wiatru. Pierwszą warstwę kompostu powinny stanowić pocięte gałęzie drzew i krzewów posypane ziemią lub gotowym kompostem. Następne warstwy to już odpady naturalne — układamy je mniej więcej na wysokość 20 cm i posypujemy ziemią oraz wapnem lub kredą. Następne warstwy układamy w ten sam sposób. Resztki organiczne takie jak trawa, liście, pędy dobrze ze sobą zmieszać, aby nie tworzyły się zbite struktury, przez które nie będzie mogło swobodnie przepływać powietrze. Co jakiś czas nasz kompost trzeba przelać wodą. Po ok. 8 tygodniach stos należy przełożyć, tak aby warstwa z góry znalazła się na samym spodzie. Można zastosować szczepionki bakteryjne, dzięki którym kompostowanie będzie przebiegało szybciej i nie będziemy mieć brzydkiego zapachu z naszego kompostownika. Na zimę możemy okryć kompost słomą. Cały proces tworzenia kompostu trwa około roku. Po takim czasie powinien on wyglądać jak czarna, wilgotna, sypka ziemia i mieć zapach ściółki leśnej.
Kiedy stosujemy kompost?
Kompost możemy stosować przez cały rok, jednak najlepiej jest go dawać wiosną albo jesienią. Kompost rozsypujemy na podłożu na grubość ok. 2 cm, delikatnie mieszając go z ziemią.
Kompost jako nawóz organiczny a inne nawozy — co go wyróżnia?
Kompost jest zaliczany do nawozów naturalnych i należy do tej samej rodziny co obornik czy słoma przyorana w ziemię. Jednak to właśnie kompost jest nawozem, który łączy w sobie zalety wszystkich pozostałych — działa wolno, ale pewnie, niczym tygodniowy detoks dla gleby. Obornik na przykład uderza szybciej, bo zawiera dużo azotu (to taki Red Bull dla roślin), ale może poparzyć korzenie i przy nieumiejętnym stosowaniu wypłukuje się do wód gruntowych. Kompost natomiast oddaje składniki odżywcze stopniowo i bezpiecznie, nie narażając roślin na szok pokarmowy.
Kompost zawiera zarówno makroelementy, jak i mikroelementy — czyli pełen zestaw tego, czego roślina potrzebuje do życia. To trochę jak różnica między tabletem multiwitaminowym a garścią cukierków: nawóz organiczny w postaci kompostu daje roślinom komplet, podczas gdy wiele nawozów mineralnych czy syntetycznych nawozów to wąska specjalizacja. Ogrodnicy i rolnicy coraz chętniej sięgają po kompost właśnie dlatego, że poprawia strukturę gleby i reguluje jej pH gleby — zakwaszony ogród po kilku sezonach stosowania kompostu zaczyna oddychać pełną piersią. To realny powód, dla którego nawożenie kompostem wraca do łask zarówno w przydomowych ogródkach, jak i w ekologicznym rolnictwie.
Warto też wiedzieć, że kompost jest produktem w pełni bezpiecznym — dobre, dojrzałe kompostowanie niszczy patogeny i nasion chwastów już na etapie rozkładu materii organicznej, gdy temperatura wewnątrz stosu potrafi sięgać nawet 70°C. Nie uwalnia też amoniaku w takich ilościach jak świeży obornik, więc nie trzeba martwić się o sąsiadów ani o swoją własną działkę. Bezpieczny nawóz to taki, którym możesz używać bez rękawic chemoodpornych — i właśnie taki jest kompost.
Praktyczne składowanie kompostu i jego wykorzystanie w ogrodzie
Dobry kompostownik to podstawa, ale równie ważne jest odpowiednie składowanie gotowego kompostu, zanim trafi do grządek. Dojrzały kompost możesz przechowywać w szczelnie przykrytych pojemnikach lub workach — ważne, żeby był wilgotny, ale nie mokry. Zbyt suchy straci część wartości, bo mikroorganizm odpowiedzialny za procesy rozkładu po prostu zwalnia, gdy brakuje mu wody. Zbyt mokry z kolei zacznie się psuć i straci swój charakterystyczny, ziemisty aromat, zamieniając się w mazistą, nieatrakcyjną masę.
Wykorzystanie kompostu w ogrodzie jest naprawdę wszechstronne. Świetnie sprawdza się jako warstwa ściółkująca pod krzew i byliny — hamuje chwast, utrzymuje wilgoć i powoli zasila rośliny od dołu. W uprawie warzyw mieszaj go z ziemią przed sadzeniem, żeby grządka była pulchna i żyzna od samego startu. Kompost organiczny doskonale nadaje się też do zakładania trawnika, sadzenia drzew czy odnawiania zaniedbanych rabat. Każda roślina, która dostanie solidną porcję kompostu, odwdzięczy się lepszymi plonami, intensywniejszym kwitnieniem lub po prostu bujniejszym wzrostem. To właśnie dlatego kompost jest najstarszym i najlepszym przyjacielem każdego, kto kocha ogrodniczy świat — ekologiczny, tani i dostępny dosłownie na wyciągnięcie ręki, a właściwie łopaty.
