Wiesiołek – zalety i właściwości, które zaskoczą niejednego ogrodnika
Wiesiołek – co to za nadzwyczajna roślina? Pewnie wielu z Was powie, że to zwykłe ziele rosnące dziko na łąkach i polach, w dodatku niezbyt urodziwe… No tak, wiesiołek może nie jest pięknym, zachwycającym nas swym wyglądem kwiatem, ale gdy opowiem Wam o jego nadzwyczajnych właściwościach, z pewnością nabierzecie do tej rośliny szacunku i już nigdy więcej nie przejdziecie obok niej obojętnie! Jeśli prowadzicie swój ziołowy kącik lub dopiero marzycie o własnym ogródku pełnym użytecznych ziół, wiesiołek powinien znaleźć się na Waszej liście absolutnych must-have.
Wiesiołek dwuletni (Oenothera biennis), nazywany niekiedy „nocną świecą", a dawniej wierzbówką lub winozielem. To wieloletnia roślina pochodząca z Ameryki Północnej, do Europy dotarła w XVII wieku. Rośnie na jałowych i piaszczystych glebach. Kwitnie na żółto głównie nocą, dlatego też jego angielska nazwa brzmi – evening star. Wiesiołek od wieków był stosowany w medycynie ludowej, pomimo to obiektem badań naukowców stał się dopiero na początku XX wieku. Surowcem są liście i kora z łodyg, zbiera się je gdy roślina kwitnie, wtedy łodyga jest rozwinięta. Natomiast korzeń wykopuje się w drugim roku. Cennym surowcem leczniczym są drobne nasiona – zbiera się je gdy są w pełni dojrzałe.
Co zawiera wiesiołek dwuletni:
Wiesiołek zawiera bardzo cenne nienasycone kwasy tłuszczowe: kwas gamma-linolenowy (GLA) i kwas linolowy omega-6, a także flawonoidy, kauczuk, fitosterole, kwasy i garbniki. Mówiąc prościej – to taka naturalna apteczka zamknięta w małych, żółtych kwiatach.
Działanie lecznicze wiesiołka
1. Liczne badania wykazały, że olej z wiesiołka pomaga ustabilizować poziom ciśnienia krwi, wspomaga leczenie chorób skórnych, obniża poziom złego cholesterolu, zmniejsza groźbę zakrzepów naczyniowych oraz drętwienie i osłabienie nóg w początkowych stadiach stwardnienia rozsianego.
2. Tłuszcze zawarte w nasionach wiesiołka nie są szkodliwe dla człowieka i nie odkładają się w organizmie – są natychmiast wydalane, dzięki czemu nie powodują tycia. Wręcz przeciwnie – wzmagają przemianę materii i spowalniają procesy starzenia się.
3. Działa korzystnie w tzw. zespole przedmiesiączkowym (PMS) oraz zwiększa odporność organizmu, zmniejsza nasilenie objawów reumatycznych i wykazuje działanie przeciwalergiczne.
4. Kwas gamma-linolenowy i kwas linolowy, które zawiera wiesiołek, są częścią struktury wszystkich tkanek ciała (a zwłaszcza mózgu) i przyczyniają się do zwiększenia poziomu prostaglandyn – czyli naturalnych regulatorów procesów fizjologicznych w organizmie. Można je sobie wyobrazić jako wewnętrznych dyspozytorów, którzy dbają o to, by wszystko działało tak jak powinno.
5. Wspomaga leczenie impotencji i niepłodności.
Zastosowanie wiesiołka w naszych domach
Olej z wiesiołka ma szerokie zastosowanie w medycynie ludowej – jako doskonałe wsparcie przy wysokim cholesterolu, do obniżenia ciśnienia krwi, stosowany jest w chorobach skórnych, a zwłaszcza łuszczycy, trądziku i atopowym zapaleniu skóry. Wiesiołek przyspiesza gojenie ran, wzmacnia układ odpornościowy, buduje i regeneruje komórki nerwowe, łagodzi bóle menstruacyjne, a przede wszystkim jest jednym z najbogatszych naturalnych źródeł witaminy F.
Obecnie jest on powszechnie stosowany jako składnik suplementów diety, ale również wchodzi w skład leków i kosmetyków. Składniki aktywne znajdują się głównie w oleju, który pozyskiwany jest ze zmiażdżonych nasion rośliny.
Myślę, że wielu z Was udało mi się przekonać, że ta niepozorna roślina, która rośnie często tuż obok nas, jest naprawdę szlachetna i pomocna w codziennym życiu. Na zakończenie więc sprzedam Wam kilka pomysłów, jakie to cudowne „eliksiry" możemy z niej wyczarować w domowym zaciszu.
Napar z wiesiołka:
Jedną łyżkę nasion lub ziela zalać szklanką wrzącej wody i trzymać pod przykryciem 15 minut. Odcedzić. Pić przy spazmatycznym kaszlu. Dla dzieci sporządzamy napar z jednej łyżki nasion lub ziela, ale zalewamy gorącym mlekiem po zaparzeniu. Odcedzić. Niemowlakom możemy podawać 2 łyżeczki naparu 3 razy dziennie, a dzieciom starszym 100 ml 3 razy dziennie.
Proszek z wiesiołka
Nasiona lub ziele zemleć na proszek. Stosować 3–4 razy dziennie po 1 łyżce.
Wino z wiesiołka:
Składniki:
- 1/2 szklanki nasion lub ziela
- 200 ml wina białego lub czerwonego wytrawnego
Wykonanie:
1/2 nasion lub ziela wiesiołka rozdrobnić, zalać 200 ml wina gronowego. Odstawić na 14 dni. Po tym czasie dokładnie przefiltrować.
Dawkowanie:
Wino z wiesiołka pić 3 razy dziennie po 2 łyżeczki.
Natomiast korzeń wiesiołka można gotować – smakuje wtedy jak pasternak. Można go też marynować i dodawać do sałatek lub używać jako aperitif.
Wiesiołek – zastosowanie w kosmetyce:
Napar z liści i łodyg stosuje się do parówek ściągających. Wiesiołek jest składnikiem zmiękczającym kremów do rąk. Olejek z wiesiołka można stosować przy łupieżu i łuszczącej się skórze. Świetnie sprawdza się też jako balsam do ciała – szczególnie na partie skóry narażone na przesuszenie.
Maseczka z nasion wiesiołka
3 łyżki (około 15 g) nasion wiesiołka zemleć (można użyć młynka do kawy). Zalać zimną wodą do uzyskania rzadkiej masy. Na małym ogniu, mieszając, doprowadzić do wrzenia. W razie potrzeby uzupełnić wodę, tak aby uzyskać gęstą papkę. Ostudzić do temperatury ciała. Maseczkę nałożyć na twarz, trzymać około 15 minut. Zmyć ciepłą wodą. Maseczkę należy stosować 2 razy w tygodniu. Po jej stosowaniu skóra jest nawilżona i uelastyczniona.
Wiesiołek jako suplement diety – kapsułki, olej i gotowe preparaty
Nie każdy ma czas ani warunki, żeby samodzielnie zbierać i przerabiać wiesiołka. Na szczęście natura trafiła już dawno pod strzechy aptek i sklepów ze zdrową żywnością – i to w bardzo wygodnej formie. Dziś najpopularniejszy sposób na korzystanie z dobrodziejstw tej rośliny to suplement diety w kapsułkach lub butelkowany olej tłoczony na zimno. Kapsułka z olejem z wiesiołka to po prostu skoncentrowane źródło kwasu gamma-linolenowego (GLA) zamknięte w wygodnej do połknięcia formie – idealne dla tych, którym smak oleju niekoniecznie odpowiada. Na rynku znajdziecie mnóstwo godnych uwagi produktów: popularny jest między innymi Swanson Evening Primrose Oil, znany ze swojej wysokiej jakości i standaryzowanego składu, a także rodzime preparaty jak Rafex wiesiołek czy wiesiołek forte, który w jednej kapsułce dostarcza wyższą dawkę aktywnych składników. Warto też zwrócić uwagę, że zawarte w nasionach wiesiołka kwasy tłuszczowe omega-6 to jeden z najcenniejszych składników wspierających łagodzenie stanów zapalnych, regulację napięcia przedmiesiączkowego i wsparcie układu nerwowego. Szukając dobrego preparatu, możecie odwiedzić sprawdzony sklep z ziołami lub sięgnąć po ofertę sklepu internetowego – produkty dostępne są w różnych pojemnościach, od małych opakowań próbnych aż po butelki 100 ml czy większe zestawy ekonomiczne. Przy wyborze zwróćcie uwagę na to, ile aktywnego kwasu GLA znajduje się w przeliczeniu na 100 g produktu – to klucz do oceny rzeczywistej wartości preparatu.
Zielarski kącik z wiesiołkiem – jak wpleść tę roślinę we własny ogród
Jeśli macie kawałek ziemi, choćby skrawek balkonu czy rabatkę pod płotem, to wiesiołek będzie jednym z najwdzięczniejszych lokatorów Waszego ziołowego ogródka. Ten zielarski kącik nie musi być wielki ani wymyślny – wiesiołek to prawdziwy twardziel, który świetnie radzi sobie na glebach piaszczystych i jałowych, gdzie inne rośliny patrzą na was z wyrzutem i więdną. Siejcie go wiosną lub jesienią wprost do gruntu, a odwdzięczy się Wam sowicie już w kolejnym roku. To roślina dwuletnia, więc w pierwszym roku tworzy rozetę liści przy ziemi, a w drugim strzela w górę i obsypuje się żółtymi kwiatami – wieczorami na tarasie wygląda to naprawdę magicznie. Zioła w swoim ogrodzie zawsze mają tę przewagę nad kupnymi, że sami wiecie, co na nie trafiło (czyli nic), a zbierać je możecie dokładnie wtedy, kiedy potrzebujecie. W kwestii zbiorów: liście i łodygi najlepiej pozyskiwać latem w czasie kwitnienia, natomiast nasiona – gdy są w pełni dojrzałe i zaczynają wypadać z torebek nasiennych. Korzeń wiesiołka wydobywamy jesienią drugiego roku, kiedy jest najbardziej bogaty w cenne substancje. Własny zielarski kącik z wiesiołkiem to nie tylko dary natury prosto z ogródka, ale też świetna okazja do tego, żeby lepiej poznać tę niepozorną, a zarazem niezwykle zdrowotną roślinę. Medycyna naturalna od wieków z niej korzysta – czas żebyście i Wy dołączyli do tego ekskluzywnego (choć całkiem taniego) klubu!
