7 rzeczy które o borówce amerykańskiej warto wiedzieć !

1.      Jaka borówka będzie dla Ciebie najlepsza – wybór odmian:

 

Uprawa amatorska borówki amerykańskiej wcale nie musi być trudna- ze względu na liczne zalety tej pochodzącej z Ameryki Północnej rośliny naprawdę warto posadzić ją w swoim ogrodzie.

Odmian borówki amerykańskiej jakie można kupić w polskich szkółkach jest ponad 30. Jest zatem w czym wybierać. Oczywiście można posadzić na działce jedną odmianę, ponieważ borówka wysoka jest samopylna (powinny być posadzone koło siebie przynajmniej dwa krzaki). Jednak im więcej odmian tym lepsze zapylanie a co za tym idzie więcej pysznych owoców do zebrania. Jeżeli mamy na tyle miejsca to polecam zakup przynajmniej 3 odmian: wczesnej, średnio wczesnej lub średnio późnej oraz późnej. Tym samym możemy od lata do jesieni zajadać się aromatycznymi i zdrowymi owocami. Cena sadzonki borówki wysokiej waha się od ok 6/7 zł do kilkunastu zł w zależności od wieku sadzonki.

Nie masz własnego ogrodu, działki- został Ci tylko balkon? To wcale nie znaczy, że jesteś skazany na owoce borówki z supermarketu. Są odmiany które można bez problemu hodować na balkonie. Np. odmiana Denis Blue jest dosyć kompaktowa i nadaje się do uprawy w donicach. Dużo odmian może rosnąć w donicy tylko należy wybierać te niższe i oczywiście donica musi być przynajmniej 5/7 litrowa.

 

Odmiana Blue Cropp to odmiana dla każdego- najpopularniejsza, sprawdzi się w każdym ogrodzie, działce i na plantacji. A jej owoce są naprawdę bardzo duże i słodkie. Nie ma bardziej uniwersalnej odmiany. Śmiało mogę polecić odmianę Denis Blue – ma stosunkowo drobne owoce ale ich ilość jest ogromna, a smak…. słodziutkie, jagodowe, niezwykle aromatyczne. Jak dla mnie jedne z lepszych w smaku. Inna z kolei odmiana borówki Bluejay jest idealne dla początkujących ogrodników. Jest bardzo odporna na choroby i prosta w uprawie a przy tym zbiory są bardzo obfite. Podobnie sytuacja się ma w przypadku odmiany Bluegold- owoce dojrzewają w pierwszej połowie sierpnia. Jeżeli zależy nam na bardzo dużych owocach to zastanówmy się nad odmianą Chandler- to odmiana bardzo popularna na mniejszych plantacjach. Średnica owoców odmiany Chandler może wynieść 2 cm a nawet więcej.

Jeżeli chcemy mieć owoce bardzo wcześnie wybierzmy odmianę Chanticleer lub Earliblue. Aby mieć jeszcze owoce końcem lata wato wybrać odmianę późną np. Brygitte- to wartościowa odmiana o wysokiej jakości owocach a do tego odporna na choroby grzybowe.

Oczywiście odmian jest dużo więcej a to tylko niektóre z dostępnych na rynku. Jeżeli mamy wystarczająco dużo miejsca polecam sadzić jak najwięcej odmian. Możemy próbować owoców przez cały sezon i wybrać swoją ulubiona odmianę.


2.      Słońce, słońce i jeszcze raz słońce:

 

Borówka potrzebuje bardzo słonecznego miejsca. Wtedy zawiąże dużo owoców, które pięknie dojrzeją.  Także po pierwsze miejsce słoneczne w miarę możliwości osłonięte od wiatru. W bardziej zacienionym stanowisku owoców będzie mniej, nie będą już takie słodziutkie ja te które dojrzewały w pełnym słońcu.

Borówka nie ma dużych wymagań pokarmowych w porównaniu z innymi roślinami uprawianymi w sadach. Dlatego nie należy przesadzać z nawożeniem.

 

Jak sadzić borówkę:

 

Jednym z ważniejszych czynników do prawidłowego wzrostu i owocowania naszych borówek jest odpowiednie czyli kwaśne podłoże. Ph gleby powinno oscylować w granicach 3,8 do 4,8. Dobrze więc przed posadzeniem krzewów sprawdzić jaki mamy odczyn gleby na docelowym stanowisko. Jeżeli mamy działkę przy lesie to będą idealne warunki.

Pod każdą roślinę należy wykopać dół o wymiarach ok 50 x 60 cm i głębokości ok 30/40 cm. Następnie wypełniamy go kwaśnym torfem. Aby wzbogacić podłoże substancjami organicznymi możemy je zmieszać jeszcze z trocinami lub zmieloną korą. Możemy także dodać do tej mieszanki piasek który sprawi, że podłoże będzie bardziej przepuszczalne i luźniejsze co da korzeniom swobodę. Proporcje: torf, piasek, trociny- 3:1:1.

Naszą boróweczkę wyciągamy z doniczki, delikatnie rozluźniamy jej korzenie i sadzimy ją ok 2 cm głębiej niż w doniczce. Dosypujemy torfu i ugniatamy.

Dół pod krzewy możemy też dodatkowo wyłożyć agrotkaniną lub agrowłókniną (może to być też folia ale trzeba na spodzie zrobić dziurki aby woda swobodnie spływała. Jest to przydatne gdy macierzyste podłoże ma inne ph. W przypadku gdy podłoże jest zbite, ciężkie i mało przepuszczalne pod agrotkaniną dobrze zrobić drenaż. Dół pogłębiamy i spód wysypujemy żwirem. W przypadku gleby bardziej piaszczystej lepiej zastosować folię, która będzie trzymała wilgoć podłoża. Folia również zadziała jak ogranicznik od chwastów. 

Chwasty – nie zapomnij przed posadzeniem borówki wyplewić dokładnie wszystkie chwasty. Ściółkowanie znacznie ograniczy rozwój nowych chwastów.

Na koniec ściółkujemy miejsce wokół krzewu np. trocinami. Ściółka to bardzo ważny element przy uprawie borówki. Ponieważ borówka amerykańska ma płytki system korzeniowy ściółkowanie zapobiega nadmiernemu wysuszaniu się podłoża a także pomaga regulować Ph gleby. Reguluje także temperaturę. Ściółkę uzupełniamy co sezon. Zapobiegnie także przemarznięciu korzeni. Borówka wysoka to roślina o wysokiej mrozoodporności. Ale właśnie ze względu na płytki system korzeniowy w bezśnieżne zimy może zostać uszkodzony.

A jak daleko od siebie posadzić krzewy? Najlepiej aby rozstaw wynosił ok 1,2 metra a jeżeli przewidujemy kilka rzędów to odległość miedzy rzędami powinna wynosić ok 2,5 metra.

 

3.      Mikoryza – rozwiązanie natury najlepsze dla Twoich roślin.

 

Warto zastanowić się nad zaaplikowaniem szczepionki mikoryzowej przy sadzeniu borówki amerykańskiej. Rozwiązania natury są najlepsze i najskuteczniejsze a mikoryza to właśnie takie rozwiązanie. Mikoryza czyli symbioza grzybów z roślinami funkcjonuje od milionów lat w całym roślinnym świecie. Bez tej symbiozy rośliny nie mogły by opanować wielu niesprzyjających siedlisk. Niestety rośliny produkowane w szkółkach nie mają możliwości wytworzenia tej symbiozy – możemy im w tym pomóc. Doświadczenia plantatorów a także amatorów pokazują, że zamikoryzowane krzewy borówki wysokiej znacznie lepiej owocują.

Ważny jest także fakt, że po zastosowaniu mikoryzy można ograniczyć nawożenie. Zwiększa się powierzchnia chłonna korzeni a więc nasza borówka może więcej pobrać z gleby składników pokarmowych a także dużo lepiej poradzi sobie w trakcie suszy. Grzybnia żyjąca przy jej korzeniach będzie ją także chronić przed chorobami. Z mikoryzą na pewno uprawa borówki wysokiej będzie znacznie łatwiejsza.

 

4.      Cięcie borówki.

 

Przycinanie borówki jest bardzo istotne, ale tyczy się krzewów starszych. Młodych krzewów do 4 lat w zasadzie nie trzeba ciąć. Cięcie starszych roślin przeprowadzamy tak by krzewy miały pędy nie starsze niż 4/5-letnie. Dobrym terminem na wykonanie tego zabiegu jest przełom lutego i marca. Przy okazji usuwamy pędy z objawami chorób i zostawiamy ok 10/12 pędów owocujących. Możemy też uformować krzew. Usuwamy także nisko rosnące pędy, płożące się przy ziemi. Oczywiście sposób cięcia dostosujmy do odmiany, te bardziej krzewiące się tniemy silniej a mniej krzewiące się nie musimy już ciąć tak intensywnie. Młodsze pędy zapewnią nam owoce dużo lepszej jakości, będą one także dużo większe niż ze starszych pędów.

 

5.      Najlepsza część – zbiór owoców:

 

Dojrzałe owoce mają ciemnogranatowy kolor. Zbieramy je kiedy łatwo odchodzą od szypułek,  ale warto przetrzymać je na krzaku trzy do pięciu dni. Owoce nabiorą większej słodyczy. Owoce dojrzewają nierównomiernie.

Nie da się ukryć, że owoce borówki wysokiej najlepiej smakują zerwana prosto z krzaka. Jeśli jednak plon jest obfity to możemy owoce przechować. Świeże borówki w lodówce możemy trzymać ok tygodnia. Jeśli zdecydujemy się na mrożenie to od razu po zebraniu należy owoce zamrozić luzem a później schować do torebki foliowej.

 

6.      A dlaczego warto jeść owoce borówki amerykańskiej ?

 

Owoce Borówki amerykańskiej- samo zdrowie.

Według amerykańskich badań, stwierdzono, iż jagody borówki amerykańskiej zawierają 83,4% wody, 0,6% białka, 0,6% tłuszczów i 15,1% węglowodanów. Ponadto w 100 g świeżej masy owoców znajduje się 16mg wapnia, 13mg fosforu, 0,8mg żelaza, 280j.m. witaminy A, 0,02 mg B1, 0,02mg B2, 0,3mg PP i 16,0mg C.

Lecznicze właściwości jagód borówki amerykańskiej

  • Owoce borówki amerykańskiej zawierają antocyjany (barwnik niebieski), które wpływają na poprawę wzroku człowieka, zalecane są w diecie pilotów.
  • Antocyjany wraz z witaminami A, C, i E usuwają z organizmu człowieka nadmiar wolnych rodników. Działanie to jest skutecznym sposobem profilaktyki w chorobach cywilizacyjnych, z chorobami nowotworowymi włącznie.
  • Duża liczba drobnych nasion w jagodzie sprzyja lepszej przemianie materii, szczególnie zalecane u ludzi starszych i dzieci.
  • Badania fińskie dowiodły, iż zawarte w jagodach borówki amerykańskiej fitoesrtogeny, chronią ludzi przed arteriosklerozą i chorobami serca, zmniejszają we krwi poziom "złego" cholesterolu (LDL), a zwiększają poziom dobrego" (HDL).
  • Jagody borówki amerykańskiej mają działanie zapobiegawcze w infekcjach bakteryjnych układu moczowego.
  • W Japonii są popularnym parafarmaceutykiem, gdzie ludzie pracujący przy komputerach piją sok borówkowy by zapobiec zmęczeniu oczu.
  • Zawarte w owocach garbniki niszczą bakterie i unieczynniają jady bakteryjne, działają odtruwająco, gdyż mają zdolność wiązania toksyn bakteryjnych i metali ciężkich.

7.      Jakie pyszności można stworzyć z borówki amerykańskiej ?

 

To wspaniały owoc do wszechstronnego wykorzystania. Proste połączenia smakują najlepiej. Świeże owoce z jogurtem naturalnym i garścią płatków owsianych to zdrowa przekąska lub drugie śniadania. Zmiksowane z zimną maślanką lub kefirem to orzeźwiający napój. Owoce borówki świetnie komponują się z naleśnikami. Z naszą bohaterką bardzo fajnie komponuje się banan- zmiksowane owoce razem z lodami waniliowymi to przepyszny shake. To szybkie sposoby na ich wykorzystanie. Jeżeli mamy trochę więcej czasu albo lubimy gotować i spędzać czas kuchni możemy przygotować bardziej wymyśle potrawy. Przepisów na desery z borówki amerykańskiej można w książkach i Internecie znaleźć mnóstwo. Borówkowe babeczki, ciasta, konfitury, musy czy tarty to tylko niektóre pomysły. Ogranicza nas tylko wyobraźnia i zasoby lodówki.

Źródła:

Kazimierz Pliszka, "Borówka wysoka", PWRiL Warszawa 2002

Czasopismo "Działkowiec"